Λησμονημένα διδάγματα του 1821

Γράφει ο Ανδρέας Σταλίδης.
 

Το πρώτο φιλελεύθερο Σύνταγμα του κόσμου συντάχθηκε στην Επίδαυρο στις 1.1.1822. Απαγόρευε ρητά την δουλεία, τα βασανιστήρια, την δήμευση περιουσίας και την φυλάκιση χωρίς δικαστική απόφαση. Την ίδια εποχή στην Γαλλία, στις ΗΠΑ, στην Αγγλία, στη Ρωσία και αλλού, η δουλεία και τα βασανιστήρια ήταν ακόμη νόμιμα και κοινωνικά αποδεκτά. 

 

Η Επανάσταση ξέσπασε έξι χρόνια μετά τη συγκρότηση της Ιεράς Συμμαχίας, η οποία είχε κύριο μέλημά της την κατάπνιξη κάθε επαναστατικής κίνησης στην Ευρώπη. Ειδικότερα: η πανίσχυρη Αυστρία του Μέττερνιχ ήθελε να αναχαιτίσει το παράδειγμα της ελληνικής εξέγερσης στις δικές της κατακτήσεις, η Γαλλία δεν επιθυμούσε να τρωθεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία και να επωφεληθεί η Ρωσία, η Αγγλία απευχόταν έξοδο του Ρώσικου ναυτικού στη Μεσόγειο από τα στενά που φυλούσαν οι Οθωμανοί, και η Ρωσία ήθελε να αποφύγει πάτημα αγγλογάλλων κοντά της σε περίπτωση αποδυνάμωσης των Οθωμανών.

 

Ήταν λοιπόν μία τρέλα. Οι πρώτες νίκες των Ελλήνων έδωσαν ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η Αυτοκρατορία δεν ήταν άτρωτη. Ο Υπ. Εξωτερικών Τζωρτζ Κάνιγκ το αντιλήφθηκε αμέσως: εμείς νομίζουμε ότι μπορούν να συγκρατήσουν τους Ρώσους, κι αυτοί δεν μπορούν να συμμαζέψουν μία χούφτα Έλληνες, σκέφτηκε. Έτσι, παρέσυρε Γάλλους και Ρώσους σε έναν ανταγωνισμό προσεταιρισμού των Ελλήνων. Ιδού λοιπόν ένα δίδαγμα: το πάθος του ξεσηκωμού απέναντι στη λογική και στις πιθανότητες, στο οποίο οφείλεται η στροφή των δυνάμεων της εποχής.

 

Δεύτερον, είναι κατάντια να υποχρεωνόμαστε να επαναλαμβάνουμε το αυτονόητο: η Επανάσταση δεν έγινε ούτε για φορολογικούς λόγους, ούτε απέναντι σε ομοεθνείς. Ως και οι Τούρκοι Ιστορικοί δέχονται την ύπαρξη Ελλήνων πριν το 1821 ως διακριτή εθνότητα. Στην ιστοριογραφία τους εκφράζουν το παράπονο ότι παρά την καλλιέργεια και τα προνόμια ορισμένων (πχ γενιτσάρων από παιδομαζώματα), οι Έλληνες δεν ήταν ευχαριστημένοι και επαναστάτησαν. Μόνο μία δράκα συγχρόνων Ελλήνων ιστορικών μιλάει για «εθνογένεση» το 1821.

 

Οι αναθεωρητές τονίζουν τη σφαγή στην Τριπολιτσά το 1821. Την συμψηφίζουν μάλιστα με την Μικρασιατική Καταστροφή και σχεδόν αποφαίνονται «ισοπαλία βίας» σε μία παντελώς ανιστόρητη σύγκριση, που αγνοεί 4 αιώνες καταδυνάστευσης. Ο Σαράντος Καργάκος συχνά ρωτά: από ποιους μάθαμε για την Τριπολιτσά; Μήπως από τρίτους; Και απαντά: όχι! Από τα απομνημονεύματα των ιδίων των αγωνιστών. Όχι ως καύχημα, αλλά ως στίγμα. Ιδού ένα ακόμα δίδαγμα με παιδαγωγικές προεκτάσεις.

 

Λίγους μήνες αργότερα, στην κατάληψη του Ναυπλίου, όχι μόνο δεν έγιναν σφαγές αμάχων, αλλά προσφέρθηκαν πλοία Ελλήνων να στείλουν σώο τον τούρκικο πληθυσμό στα παράλια! Το ίδιο είχε ήδη γίνει νωρίτερα, στην πολιορκία της Μονεμβασίας, όταν εστάλησαν οι Τούρκοι με ελληνικά καράβια στο Κουσάντασι. Γιατί αποσιωπούνται αυτά;

 

Ασφαλώς, η διχόνοια υπήρξε η αιώνια κατάρα των Ελλήνων. Όταν όμως αποβιβάστηκε ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, αποφασίστηκε το 1825 η αποφυλάκιση του Κολοκοτρώνη και του παρεδόθη η αρχιστρατηγεία του αγώνα! Ακολούθως, η προέλαση του Κιουταχή στη Ρούμελη έκανε τον Ζαΐμη να χρίσει το 1826 ως αρχιστράτηγο Στερεάς Ελλάδας τον μεγάλο του εχθρό, τον Καραϊσκάκη. Συνεπώς, υπάρχουν και έξοχα διδάγματα ομόνοιας.

 

Επίσης θα πρέπει κάποτε να αποκατασταθούν λησμονημένες περιοχές του Αγώνα. Τα ολοκαυτώματα της Σαμοθράκης (1821) και Νάουσας (1822) ήταν όχι μόνο τραγικά, αλλά ίσως βιαιότερα κι από τη σφαγή της Χίου. Ειδικά στη Σαμοθράκη, αφανίστηκε όλος ο πληθυσμός του νησιού.

 

Τέλος, ναι, ο π. Π. Γερμανός δεν όρκισε τους αγωνιστές στο λάβαρο του Σταυρού στη Μονή Αγίας Λαύρας στις 25 Μαρτίου. Το έκανε όμως εκεί στις 17 Μαρτίου, στη γιορτή του Αγίου Αλεξίου, όπου και η κάρα του. Τους όρκισε στον Σταυρό ξανά στις 22 Μαρτίου στην Πάτρα. Αναμφισβήτητο είναι ότι η 25η Μαρτίου είχε οριστεί πολύ νωρίτερα από τη Φιλική Εταιρεία ως ημέρα έναρξης, όμως τα γεγονότα την πρόλαβαν. 

 

Δημοσιεύθηκε στην Εστία, 20 Μαρτίου 2018.

το είδαμε ΕΔΩ

«Oι Γραικύλοι από το 1821 μέχρι σήμερον προπαγανδίζουν ότι οφείλομεν να εγκαταλείψωμεν την Ρωμηοσύνην και να γίνωμεν Ευρωπαίοι»

Η Ρωμηοσύνη διαφέρει των άλλων πολιτισμών, διότι έχει το ίδιον θεμέλιον δια τον ηρωϊσμόν της ως και δια την αγιωσύνην της, δηλαδή το ρωμαίϊκον φιλότιμον το οποίον δεν υπάρχει εις τον ευρωπαϊκόν πολιτισμόν. Παρά ταύτα οι Γραικύλοι από το 1821 μέχρι σήμερον προπαγανδίζουν ότι οφείλομεν να εγκαταλείψωμεν την Ρωμηοσύνην και να γίνωμεν Ευρωπαίοι, διότι δήθεν ο ευρωπαϊκός πολιτισμός είναι ανώτερος από την Ρωμηοσύνην.
 

Το δοκίμιον τούτο δεν προσπαθεί να αποδείξει τίποτε. Η Ρωμηοσύνη δεν αποδεικνύεται. Περιγράφεται. Δεν χρειάζεται απολογητάς. Είναι απλώς αυτό που είναι. Το δέχεται κανείς ή το απορρίπτει. Δια τούτο τα παιδιά των Ρωμηών ή παρέμενον πιστοί και σκληροί Ρωμηοί ή εφράγκευον ή εκτούρκευον.

 

Και σήμερον άλλοι παραμένουν Ρωμηοί, άλλοι όμως αμερικανεύουν, ρωσεύουν, φραντσεύουν, αγγλεύουν, δηλαδή γραικεύουν. 

 

Εις το παρελθόν οι Ρωμηοί είχον την ηγεσίαν και ήσαν ωργανωμένοι με ρωμαίϊκην έπιστήμην και παιδείαν και επικρατούσαν εις το Ρωμαίϊκον. 

 

Με την ίδρυσιν της Έλλαδίτσας των Ελλαδιτσιστών όμως οι Ρωμηοί εξετοπίσθησαν από την ηγεσίαν και ανέλαβον αυτήν οι Γραικύλοι των Μεγάλων Δυνάμεων και ίδρυσαν τον Νεογραικισμόν με επίσημον πρόγραμμα να μη είμεθα πλέον Ρωμηοί αλλά τα ταπεινά και φρόνιμα γραικύλα παιδιά των Ευρωπαίων και Ρώσων.

 

Όχι μόνον έγινε τούτο αλλά ούτε προσεπάθησαν οι Νεογραικύλοι να το αποκρύψουν. Ήσαν υπερήφανοι δια την υποδούλωσιν των εις τον πολιτισμόν των Ευρωπαίων και Ρώσων και την διατυμπάνιζον εις όλας τας πολιτιστικάς των εκδηλώσεις, την μουσικήν, τους χορούς, την αρχιτεκτονικήν, τας ενδυμασίας κ.λ.π

 

Τα πρώτα κόμματα της «ελευθέρας» Ελλάδος δεν ήσαν το φραντσέζικον κόμμα, το αγγλικόν κόμμα και το ρωσικόν κόμμα; 

 

Και έως σήμερον που τα υπουργεία παιδείας και εξωτερικών απετέλουν μέρος της κομματικής πολιτικής, δεν συνεχίζετο η ιδία κατάστασις; 

 

Η παιδεία και η εξωτερική πολιτική πρέπει να είναι το ίδιον δι΄όλους τους Ρωμηούς και εκτός κομματικών διαμαχών. Τούτο όμως δύναται να επιτευχθή μόνον όταν η έχουσα σχέσιν με θέματα πολιτισμού επιστήμη της Ελλάδος επανεύρη τα ρωμαίϊκα κριτήρια και βάσει αυτών αναδημιουργήση ή αναστήση την αδέσμευτον από τας περί Ρωμηοσύνης πλαστογραφίας των ξένων επιστήμην.

 

Ενώπιον του μεγέθους του εν προκειμένω θέματος το παρόν μελέτημα είναι μία προσπάθεια όχι λύσεως αλλ΄απλώς αποκαλύψεως σημαντικών προβλημάτων ή θεμάτων τα οποία εμποδίζουν εις την ανάπτυξιν μιάς ρωμαίϊκης θεωρήσεως της ιστορικής πραγματικότητος του Γένους.

 

Ουσιαστικώς το πόνημα τούτο είναι προσκλητήριον εις τους Ρωμηούς και τες Ρωμαίγισσες (ως τις ονομάζει ο Μακρυγιάννης) να αναλάβουν τον επιστημονικόν αγώνα, να αναστήσουν την Ρωμηοσύνην από τον επιστημονικόν θάνατον, τον οποίον επεξειργάσθησαν δι’ αυτήν 1) οι Φράγκοι από τον 9ον αιώνα, 2) οι Ρώσοι μετά την Άλωσιν, 3) οι Γραικοί προ της Αλώσεως και 4) οι Νεογραικοί της δούλης εις τους Ευρωπαίους και Ρώσους Ελλαδίτσας του 19ου αιώνος, οι οποίοι μετέτρεψαν την ρωμαίϊκην Επανάστασιν του 1821 εις ήταν της Ρωμηοσύνης και θρίαμβον του Γραικισμού του Καρλομάγνου και του Νεογραικισμού των «Φιλελλήνων» των Μεγάλων Δυνάμεων.

 

Τα χρώματα του εξωφύλλου είναι τα χρώματα της Ρωμηοσύνης που διασώζονται μέχρι σήμερον εις τα λάβαρα των Πατριαρχείων Κωνσταντινουπόλεως και Ιεροσολύμων. 

 

Ο χρυσούς αετός είναι η Ρωμηοσύνη των ρωμαίϊκων τραγουδιών και η καρδιά του αετού είναι ο χρυσούς σταυρός. 

 

Η σημαία της Ρωμηοσύνης είναι ο χρυσούς σταυρός επάνω εις κόκκινον πανί. 

Κάποτε οι Ρωμαίϊσσες έβαφαν τα μαλλιά των κόκκινα και εφορούσαν φουστάνια με τα εθνικά αυτά χρώματα. 

Δια τους Ρωμηούς τα εθνικά χρώματα και σύμβολα δεν είναι συζητήσιμα. Είναι ρωμαίϊκα. 

Οι Γραικύλοι ουδέποτε θα τα επαναφέρουν χωρίς την άδειαν των αφεντάδων των. 

Ο Ρωμηός αφεντάδες δεν έχει και θα τα επαναφέρει μαζί με το προγονικόν του Γένους σύνθημα: 

«Η Ρωμανία Νικά» 

 

Αριστοτέλειον Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης 

Τη 14η Σεπτεμβρίου 1974 

 

Ιωάννης Σ. Ρωμανίδης

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Γράφει η Μαίρη Καρά

     Το 1821 η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΑ έδιωξε τους Τούρκους απ’ τα εδάφη μας, μα μας άφησαν παρακαταθήκη τον ραγιαδισμο. Στην διάρκεια των 4 αιώνων της τουρκοκρατίας έγιναν πολλές μεμονωμένες προσπάθειες εξέγερσης από αδούλωτα ελληνικά πνεύματα, μα καταπνίγηκαν αμέσως. Ο σκλαβωμένος Έλληνας ραγιάς ήταν αδρανής κι ανεχόταν να βιάζεται απ’ τον τούρκο εξουσιαστή. Το μυστικό του τούρκου κατακτητή ήταν η συνεργασία του με ντόπιους πρόθυμους προεστούς, τους οποίους χρησιμοποιούσε, για να κρατά το σκλαβωμένο γένος σε αδράνεια. Αυτοί ήταν οι Έλληνες μπέηδες και κοτζαμπάσηδες, οι διαμεσολαβητές μεταξύ του τούρκου επικυρίαρχου και του Έλληνα ραγιά. Ήταν φοροεισπράκτορες-χωροφύλακες για την επιβολή της τάξης και ρουσφετολόγοι για την επίλυση θεμάτων των ραγιάδων.

     Ο αδρανής ραγιάς ξεσηκώθηκε, μόνο όταν οι Έλληνες επαναστάτες εξουδετέρωσαν τους κοτζαμπάσηδες και τους έφεραν με το μέρος της Επανάστασης. Τότε μόνο πέτυχε η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, αλλά μετά την ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ οι μορφωμένοι κοτζαμπάσηδες κι έμπειροι περί την εξουσία, εισήλθαν στην πολιτική καταλαμβάνοντας την θέση της ολιγαρχίας. Επειδή όμως δεν είχαν παραγωγική νοοτροπία και το μόνο που ήξεραν να κάνουν, ήταν διαμεσολάβηση και ρουσφέτια, δημιούργησαν έναν τεράστιο κρατικό μηχανισμό, για να υποδουλώσουν ξανά τον ραγιά, να μείνουν οι ίδιοι αυτόνομοι και να συνεχίσουν να τον εκμεταλλεύονται, παίζοντας τους διαμεσολαβητές, μεταξύ του απρόσωπου κράτους και του ραγιά, μέσω της εκλογικής πελατείας.

     Ο Έλληνας ραγιάς βρέθηκε πάλι σε περιβάλλον σκλαβιάς, χωρίς να μπορεί να αντιληφθεί (όπως και σήμερα), ποιος είναι ο αόρατος εχθρός του, που τον κρατάει δέσμιο και τον εκμεταλλεύεται. Το ίδιο λοιπόν φαινόμενο συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Άλλωστε το μοναδικό στον κόσμο φαινόμενο της οικογενειοκρατίας στην πολιτική το αποδεικνύει. Για να εντοπίσουμε τις ομοιότητες και τα ίδια λάθη που έγιναν και δυστυχώς επαναλαμβάνονται… κάναμε αυτή την αναφορά στα δίσεκτα χρόνια της τουρκικής υποδούλωσης, ελπίζοντας να μας γίνουν μάθημα. Για τον ίδιο λόγο έχει ενδιαφέρον να θυμηθούμε ποιοι ήταν αυτοί οι απλοϊκοί «αγράμματοι» επαναστάτες, που έβαλαν μπροστά τα στήθη τους κι έγιναν ΗΡΩΕΣ και στους οποίους χρωστάμε την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΑΣ! 

Ο ΕΝΙΑΙΟΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ 
ΜΑΣ ΘΥΜΙΖΕΙ ΟΣΑ ΞΕΧΑΣΑΜΕ!

     Ο κορυφαίος αγωνιστής του ‘21 ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΟΥ γεννήθηκε στα 1797 στο Αβορίτι της Δωρίδας από φτωχούς γονείς και κατά την διάρκεια του ΑΓΩΝΑ τον αποκαλούσαν «ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ» για το ψηλό του ανάστημα και μ’ αυτό παρέμεινε στην ιστορία. Εκτός απ’ τις ηρωικές του πράξεις αυτός ο μεγάλος Έλληνας, κληροδότησε στις νεότερες γενιές ένα αθάνατο μνημείο ύφους, ήθους, λόγου και περιεχομένου, τα ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ του. Άρχισε να γράφει στο Άργος τον Φεβρουάριο του 1829 με σκοπό να διδάξει και να φρονηματίσει τους μεταγενέστερους και συνέχισε μέχρι το 1851, ώσπου οι δραματικές περιπέτειες της ζωής του τον ανάγκασαν να σταματήσει. Φρόντιζε όμως να διαφυλάττει το χειρόγραφό του, γιατί πίστευε ότι και μ’ αυτό τον τρόπο κάνει το καθήκον του απέναντι στον τόπο και την ιστορία του.
     «Και βγήκαν τώρα κάτι δικοί μας κυβερνήτες ΄Ελληνες, σπορά της εβραιουργιάς, που είπαν να μας σβήσουν την Αγία Πίστη, την Ορθοδοξία, διότι η Φραγκιά δεν μας θέλει με τέτοιο ντύμα Ορθόδοξον. Και εκάθησα και έκλαιγα για τα νέα παθήματα. Και επήγα εις τους φίλους μου τους Αγίους. Άναψα τα καντήλια και ελιβάνισα λιβάνι καλόν αγιορείτικον. Και σκουπίζοντας τα δάκρυά μου τους είπα: «Δεν βλέπετε που θέλουν να κάνουν την Ελλάδα παλιόψαθα; Βοηθείστε, διότι μας παίρνουν, αυτοί οι μισοέλληνες κι άθρησκοι, ό,τ ι πολύτιμον τζιβαϊρικόν έχομεν. Τα τσογλάνια του τρισκατάρατου του Πάπα μας θέλουν Φραγκεμένους. Μην αφήσετε Αγιοί μου αυτά τα γκιντί πουλημένα κριγιάτα της τυραγνίας, να κασκαρέψουν και να αφανίσουν τους ΄Ελληνες, κάνοντας περισσότερο κακό από αυτά που καταδέχθηκεν ο Τούρκος ως τίμιος εθχρός μας».
     "Και είπαν οι άθρησκοι που εβάλαμε εις τον σβέρκο μας, να μη μανθάνουν τα παιδιά μας Χριστόν και Παναγίαν, διότι θα μας παρεξηγήσουν οι ισχυροί. Και βγήκαν ακόμη να ποτάξουν την Εκκησίαν, διότι έχει πολλήν δύναμη και την φοβούνται. Εμείς, στη σκιά του Τίμιου Σταυρού επολεμήσαμε, αλούθε, σε κάστρα, σε ντερβένια, σε μπογάζια και σε ταμπούργια. Κι αυτός ο Σταυρός μας έσωσε. Μας έδωσε την νίκη και έχασε (οδήγησε σε ήττα) τον άπιστον Τούρκον. Τόση μικρότητα στον Σταυρό, τον σωτήρα μας! Και βρίζουν οι πουλημένοι εις τους ξένους και τους παπάδες μας, τους ζυγίζουν άναντρους κι απόλεμους. Εμείς τους παπάδες τους είχαμε μαζί εις κάθε μετερίζι και κάθε πόνον και δυστυχίαν.»

ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΣ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΔΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΜΑΣ ΦΩΝΑΖΕΙ:
«ΝΤΡΟΠΗ ΣΑΣ ΕΛΛΗΝΕΣ!» 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ 1792 – 1828 
«ΜΑΧΟΥ ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ»

     Στρατιωτικός, λόγιος κι αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας, που γεννήθηκε την 1η Δεκεμβρίου 1792 στην Κωνσταντινούπολη, πρωτότοκος γιος του Κωνσταντίνου Υψηλάντη. Ανατράφηκε σε περιβάλλον που διαπνεόταν από έντονο πατριωτισμό κι έλαβε εκλεκτή μόρφωση. Στην Πετρούπολη, όπου ακολούθησε τον πατέρα του, φοίτησε στην Σχολή του Σώματος των Βασιλικών Ακολούθων και στην συνέχεια υπηρέτησε στα σώματα της αυτοκρατορικής φρουράς. Διακρίθηκε στους πολέμους κατά του Ναπολέοντα, ενώ στην μάχη της Δρέσδης, στις 27 Αυγούστου 1813, έχασε το δεξί του χέρι. Τον Μάρτιο του 1820 ο Εμμανουήλ Ξάνθος του πρόσφερε την αρχηγία της Φιλικής Εταιρείας. Την αποδέχθηκε στις 12 Απριλίου, αφού πρώτα έγιναν δεκτοί οι όροι του κι αμέσως άρχισε την οργάνωση του σχεδίου για την έναρξη της Επανάστασης.
     Με επιστολή του στον αυτοκράτορα Αλέξανδρο υπέβαλε την παραίτησή του από τον ρωσικό στρατό και αναγγέλλοντας την Ελληνική Επανάσταση ζήτησε την αρωγή του. Αμέσως μετά επιδόθηκε στην δημιουργία στρατού και συγκρότησε τον Ιερό Λόχο. Όμως με την ενθάρρυνση του Ιωάννη Καποδίστρια πείσθηκε ότι έπρεπε να επισπεύσει την προπαρασκευή της και τον Ιούνιο του 1820 εγκαταστάθηκε στην Οδησσό. Πέρασε τον ποταμό Προύθο στις 22 Φεβρουαρίου 1821 και δύο μέρες αργότερα ύψωσε την Σημαία της Επανάστασης στο Ιάσιο της Μολδοβλαχίας, όπου απαγορευόταν η παραμονή του τουρκικού στρατού. Εκεί ο Υψηλάντης εκφώνησε το ιστορικό του διάγγελμα και το τύπωσε στις 24 Φεβρουαρίου 1821. Το περιεχόμενο αυτού του διαγγέλματος είναι συγκινητικό εάν λάβει κανείς υπ' όψη του ότι τέτοια λόγια δεν είχαν ακούσει ποτέ οι Έλληνες και μάλιστα σε έντυπο εγκύκλιο. Το κείμενο αυτό ήταν το πρώτο πού εμφανιζόταν δημόσια.
     Αυτό το έντυπο ήταν αρκετό για την αυστριακή αντικατασκοπεία να τον συλλάβει (σ' αυτήν τον παρέδωσαν οι Οθωμανοί μετά την μάχη) και να τον κλείσει στο Τερεζίν μια φυλακή-οχυρό της Βοημίας. Η συνέπεια τέτοιων διαγγελμάτων ήταν η ποινή του θανάτου για εσχάτη προδοσία και τρομοκρατία. Η Ελλάδα ήταν ακόμα υπό τουρκική κατοχή. Στις 7 Ιουνίου 1821 ο στρατός του Υψηλάντη καταστράφηκε στη μάχη του Δραγατσανίου και υποχώρησε προς τα αυστριακά σύνορα. Παραδόθηκε στους Αυστριακούς, φυλακίστηκε και απελευθερώθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1827. Η κλονισμένη υγεία του δεν του επέτρεψε να βοηθήσει το επαναστατημένο έθνος. Πέθανε στη Βιέννη δύο μήνες μετά την αποφυλάκισή του, στις 31 Ιανουαρίου του 1828.

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ 
ΠΡΩΤΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

     Όταν ο Καποδίστριας αποφάσισε οριστικά να αφήσει την Ρωσία και να κατέβει για πάντα στην Ελλάδα, πρώτη του δουλειά ήταν να πουλήσει τα έπιπλά του. Ήταν καλοκαμωμένα κι ακριβά και αν τα έφερνε μαζί του στην Ελλάδα θα ήταν πρόκληση για τους φτωχούς Έλληνες. Υπάρχουν σήμερα καταστάσεις των πολιτικών που μπορούν να θεωρηθούν πρόκληση; Τα πούλησε όλα και κατάφερε να εισπράξει απ' αυτά 50.000 ρούβλια. Όλα αυτά τα ρούβλια τα έστειλε σε Έλληνες σιτέμπορους στην Οδησσό και τους παρακινούσε να προσθέσουν κι αυτοί ό,τι ήθελαν. Με όλο το ποσόν θα αγόραζαν σιτάρι και θα το έστελναν στους Έλληνες, που πεινασμένοι αγωνίζονταν για την λευτεριά τους.
     Οι Έλληνες σιτέμποροι της Οδησσού σεβάστηκαν την επιθυμία του Καποδίστρια και διπλασίασαν τις 50.000 ρούβλια που τους έστειλε. (έδωσε το καλό παράδειγμα) Φόρτωσαν πέντε καράβια σιτάρι κι έστειλαν από ένα στα Ψαρά, στην Ύδρα και στις Σπέτσες. Τα άλλα δύο τα έστειλαν στ' Ανάπλι για να εφοδιάσουν τον στρατό. Κι όταν έγινε Κυβερνήτης της Ελλάδας δήλωσε: «εφ'όσον τα ιδιαίτερα εισοδήματά μου αρκούν διά να ζήσω, αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν. Ελπίζω ότι όσοι εξ' υμών συμμετάσχουν εις την Κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μεθ' εμού ότι εις τας παρούσας περιπτώσεις, όσοι ευρίσκονται εις δημόσια υπουργήματα δεν είναι δυνατόν να λαμβάνουν μισθούς αναλόγως με τον βαθμό του υψηλού υπουργήματός των και με τας εκδουλεύσεις των, αλλά ότι οι μισθοί ούτοι πρέπει να αναλογούν ακριβώς με τα χρηματικά μέσα, τα οποία έχει η Κυβέρνησις εις την εξουσίαν της».
Ιωάννης Καποδίστριας Εν Πόρω τη 8 Ιουνίου 1828... 
ΚΑΙ ΛΙΓΟ ΚΑΙΡΟ ΜΕΤΑ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ ΣΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ

     Το Νοέμβριο του 1828 ο θρυλικός γέρος του Μωριά στρατάρχης ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ, έκανε γνωστή από την Πνύκα, την πνευματική του διαθήκη στη νεολαία. Ήταν οι μαθητές του γυμνασίου με τους δασκάλους και τον γυμνασιάρχη Γεννάδιο και τους είπε: Παιδιά μου! Εις τον τόπο τούτο, οπού πατώ σήμερα, επατούσαν και εδημηγορούσαν τον παλαιό καιρό άνδρες σοφοί με τους οποίους δεν είμαι άξιος να συγκριθώ… Επιθυμούσα να σας ιδώ παιδιά μου, εις την μεγάλη δόξα των προπατόρων μας για να σας ειπώ, όσα ο ίδιος επαρατήρησα και να κάμωμε συμπερασμούς και δια την μέλλουσαν ευτυχίαν σας. Και δια τους παλαιούς Έλληνας, οποίας γνώσεις είχαν και ποία δόξα και τιμήν έχαιραν γιατί ήταν σοφοί και από εδώ επήραν και εδανείσθησαν τα άλλα έθνη την σοφίαν των. Δια ταύτα σας λέγουν οι διδάσκαλοί σας, εγώ δεν είμαι αρκετός. Εις τούτον τον τόπον εκατοικούσαν οι παλαιοί Έλληνες, από τους οποίους και ημείς καταγόμεθα και ελάβαμε το όνομα τούτο. Αυτοί διέφεραν από ημάς εις την θρησκείαν, διότι επροσκυνούσαν τες πέτρες και τα ξύλα. Αφού ύστερα ήλθε στον κόσμο ο Χριστός, όλοι οι λαοί επίστευσαν εις το Ευαγγέλιό του και έπαυσαν να λατρεύουν τα είδωλα.
     Οι πρόγονοί μας έπεσαν εις την διχόνοια και ετρώγονταν μεταξύ τους, και έτσι έλαβαν καιρό πρώτα οι Ρωμαίοι, έπειτα άλλοι βάρβαροι και τους υπόταξαν. Ύστερα ήλθαν οι Μουσουλμάνοι και έκαμαν ό,τι ημπορούσαν, δια να αλλάξη ο λαός την πίστιν του. Έκοψαν γλώσσες εις πολλούς ανθρώπους, αλλ' εστάθη αδύνατο να το κατορθώσουν. Τον ένα έκοπταν, ο άλλος το σταυρό του έκαμε. Σαν είδε τούτο ο σουλτάνος, διόρισε ένα βιτσερέ (αντιβασιλέα), έναν πατριάρχη και του έδωσε την εξουσία της εκκλησίας και αυτός και ο λοιπός κλήρος έκαμαν ό,τι τους έλεγε ο σουλτάνος. Ύστερον έγιναν οι κοτζαμπάσηδες (προεστοί) εις όλα τα μέρη. Η τρίτη τάξη, οι έμποροι και οι προκομμένοι γραμματισμένοι, το καλύτερο μέρος των πολιτών, μην υποφέρνοντες τον ζυγό έφευγαν από την Ελλάδα και έτσι ο λαός, όστις στερημένος από τα μέσα της προκοπής, εκατήντησεν εις αθλίαν κατάσταση, και αυτή αύξαινε κάθε ήμερα χειρότερα. Μερικοί μην υποφέροντες την τυραννίαν του Τούρκου και βλέποντας τες δόξες και τες ηδονές οπού ανελάμβαναν αυτοί, άφηναν την πίστη τους και εγίνοντο Μουσουλμάνοι. Μερικοί από τους φυγάδες γραμματισμένους εμετάφραζαν και έστελναν εις την Ελλάδα βιβλία και εις αυτούς πρέπει να χρωστούμε ευγνωμοσύνη, διότι ευθύς οπού κανένας άνθρωπος από το λαό εμάνθανε τα κοινά γράμματα, εδιάβαζεν αυτά τα βιβλία και έβλεπε ποίους είχαμε προγόνους, τι έκαμεν ο Θεμιστοκλής, ο Αριστείδης και άλλοι πολλοί παλαιοί μας, και εβλέπαμε και εις ποίαν κατάσταση ευρισκόμεθα τότε.
     Oταν αποφασίσαμε να επαναστατήσουμε δεν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα ούτε πως δεν έχομε άρματα ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε «πού πάτε εδώ να πολεμήσετε με σιταροκάραβα βατσέλα», αλλά ως μία βροχή έπεσε εις όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας και όλοι εσυμφωνήσαμε και εκάμαμε την Επανάσταση. Εις τον πρώτο χρόνο της Επαναστάσεως είχαμε ομόνοια και εάν αυτή εβαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε κυριεύσει και την Θεσσαλία και την Μακεδονία. Τόσον τρομάξαμε τους Τούρκους, οπού άκουγαν Έλληνα κι έφευγαν μίλια μακρά. Μα δεν βάσταξε!. Ήλθαν μερικοί και ηθέλησαν να γένουν μπαρμπέρηδες εις του κασίδη το κεφάλι. Μα τι να κάμομε; Είχαμε κι αυτουνών την ανάγκη. Από τότε ήρχισεν η διχόνοια και εχάθη η πρώτη προθυμία και ομόνοια. Και τούτο εγίνετο, επειδή δεν είχαμε έναν αρχηγό και μίαν κεφαλή. Αλλά ένας έμπαινε πρόεδρος έξι μήνες, εσηκώνετο ο άλλος και τον έριχνε κι εκάθετο άλλους τόσους.
     Ίσως όλοι ηθέλαμε το καλό, πλην καθένας κατά την γνώμη του και ημείς εχρειαζόμεθα έναν αρχηγό όστις να προστάζει και οι άλλοι να υπακούουν και να ακολουθούν. Αλλά εξαιτίας της διχόνοιας μας έπεσε η Τουρκιά επάνω μας και κοντέψαμε να χαθούμε, και εις τους στερνούς επτά χρόνους δεν κατορθώσαμε μεγάλα πράγματα. Μετά έρχεται ο βασιλεύς ησυχάζουμε κι αρχίζουν να προοδεύουν το εμπόριο, η γεωργία και οι τέχνες και ή παιδεία. Για να μας αυξήσει και να μας ευτυχήσει αυτή η μάθησις, χρειάζεται και η στερέωσις της πολιτείας μας, η οποία γίνεται με την καλλιέργεια και με την υποστήριξη του Θρόνου. Ο βασιλεύς μας είναι νέος και συμμορφώνεται με τον τόπο μας, δεν είναι προσωρινός, αλλ' η βασιλεία του είναι διαδοχική και θα περάσει εις τα παιδιά των παιδιών του, και με αυτόν κι εσείς και τα παιδιά σας θα ζήσετε. Πρέπει να φυλάξετε την πίστη σας και να την στερεώσετε, διότι, όταν επιάσαμε τα άρματα είπαμε πρώτα υπέρ πίστεως και έπειτα υπέρ πατρίδος. Όλα τα έθνη του κόσμου έχουν και φυλάττουν μια Θρησκεία.
     Και οι Εβραίοι, οι οποίοι κατατρέχοντο και μισούντο και από όλα τα έθνη, μένουν σταθεροί εις την πίστη τους. Εγώ παιδιά μου εξ αιτίας των περιστάσεων, έμεινα αγράμματος και δια τούτο σας ζητώ συγχώρηση, διότι δεν ομιλώ καθώς οι δάσκαλοι σας. Σας είπα όσα ο ίδιος είδα, ήκουσα και εγνώρισα, δια να ωφεληθήτε από τα περασμένα και από τα κακά αποτελέσματα της διχονοίας, την οποίαν να αποστρέφεσθε. Εμάς μη μας τηράτε πλέον. Το έργο μας και αι ημέραι της γενεάς, η οποία σας άνοιξε το δρόμο, θέλουν μετ' ολίγον περάσει. Την ημέρα της ζωής μας θέλει διαδεχθή η νύκτα του θανάτου μας. Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον τόπο, οπού ημείς ελευθερώσαμε· και δια να γίνη τούτο, πρέπει να έχετε ως θεμέλια της πολιτείας την ομόνοια, την θρησκεία, την καλλιέργεια του Θρόνου και την φρόνιμον ελευθερία. Ζήτω ο Βασιλεύς μας Όθων! Ζήτω οι σοφοί διδάσκαλοι! Ζήτω η Ελληνική Νεολαία!

Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ 

Όταν ο ΗΡΩΑΣ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία

     Στις 20 Μαρτίου του 1834 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Δημήτριος Πλαπούτας παραπέμπονται σε δίκη με τις κατηγορίες της συνωμοσίας και της εσχάτης προδοσίας. Η δίκη τους για συνωμοσία εναντίον του βασιλιά Όθωνα ξεκίνησε στις 16 Απριλίου. Ο «Γέρος του Μοριά» αν και πρωτοστάτησε στα γεγονότα για την εκλογή του Όθωνα, με την έλευση του το 1832, έγινε στόχος συκοφαντιών από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Η βαυαρική αντιβασιλεία δυσανασχετούσε έντονα εξαιτίας της φιλοκαποδιστριακής και φιλορωσικής του τοποθέτησης.
     Ο Κολοκοτρώνης κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία και συνελήφθη μαζί με τους Πλαπούτα, Τζαβέλα, Νικηταρά και άλλους στρατιωτικούς με την κατηγορία ότι ετοίμαζαν συνωμοσία για την ανατροπή του ανήλικου βασιλιά. Ήθελαν, λέει, να ανατρέψουν τον ανήλικο Όθωνα, και να επιβάλουν τη δική τους καταστροφική τάξη πραγμάτων. Η ποινή για τον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα ήταν θανατική εκτέλεση στη λαιμητόμο, εντός 24 ωρών. Στο άκουσμά της ποινής το ακροατήριο έμεινε άναυδο. Η απόφαση προκάλεσε μεγάλο σάλο. Λίγες ώρες αργότερα η βαυαρική αντιβασιλεία υποχρεώθηκε να μετατρέψει την ποινή σε κάθειρξη. Με την ενηλικίωσή του ο Όθων έδωσε χάρη.

     Στο μεταξύ ο Κολοκοτρώνης είχε περάσει στις φυλακές μεταχείριση, που δεν του είχαν επιφυλάξει ούτε οι Οθωμανοί διώκτες του. Έζησε για 7 μήνες στα μπουντρούμια των μεσαιωνικών φυλακών στο Παλαμήδι και την Ακροναυπλία. Το σκοτεινό μπουντρούμι που έχει ταυτιστεί στη συνείδησή μας ως φυλακή του Κολοκοτρώνη στο Παλαμήδι, φαίνεται πως δεν ήταν ο χώρος, που έμεινε έγκλειστος ο θρυλικός Γέρος του Μοριά μετά την καταδίκη του σε θάνατο στις 26 Μαΐου 1834 από το καθεστώς της Αντιβασιλείας του Όθωνα. Η φυλακή του ήταν στο Παλαμήδι, αλλά στον προμαχώνα του Αγίου Ανδρέα, σ' ένα ισόγειο κτίσμα με παράθυρο και μικρή αυλή στον προμαχώνα του Μιλτιάδη.
     Ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του αναφέρεται συνοπτικά στη φυλάκισή του στο Παλαμήδι, χωρίς περιγραφή της φυλακής. «Μ' έβαλαν έξι μήνες μυστική φυλακή, χωρίς να δω άνθρωπο εκτός του δεσμοφύλακα. Δεν ήξερα τι γίνεται για έξι μήνες, ούτε ποιος ζει, ούτε ποιος πέθανε, ούτε ποιόν (άλλον) έχουν στη φυλακή. Για τρεις μέρες δεν ήξερα πως υπάρχω, μου φαινόταν σαν όνειρο. Ρωτούσα τον εαυτό μου αν ήμουν εγώ ο ίδιος ή άλλος κανένας. Δεν ήξερα γιατί μ' έχουν κλεισμένο. Με τον καιρό μου πέρασε απ' το νου, πως ίσως η Κυβέρνηση, βλέποντας την υπόληψη που 'χε ο λαός προς εμένα, με φυλάκισε για να μου κόψει την επιρροή. Ποτέ δεν πίστεψα πως θα φτάσουν σε τέτοιο σημείο να φτιάξουν ψευδομάρτυρες».

ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ Ο ΤΟΥΡΚΟΦΑΓΟΣ 

     O ήρωας Νικήτας Σταματελόπουλος αποκληθείς και Νικηταράς ο Τουρκοφάγος (1782-1849) γεννήθηκε στο χωριό Τουρκολέκα του Δήμου Φαλαισίας, της επαρχίας Μεγαλόπολης του Νομού Αρκαδίας. Πατέρας του ήταν ο κλέφτης Σταματέλος Τουρκολέκας και μητέρα του η Σοφία Καρούτσου, αδελφή της γυναίκας του Θόδωρου Κολοκοτρώνη. Ήταν ψηλός, δυνατός στο πήδημα και γρήγορος στο τρέξιμο και βγήκε εντεκάχρονος στο αρματολίκι, ακολουθώντας τον πατέρα του. Αργότερα εντάχθηκε στο «μπουλούκι» του κλέφτη Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη, κοντά στον οποίο έμαθε τα μυστικά της πολεμικής τέχνης, ξεχωρίζοντας για την ανδρεία και την ευρωστία του. Η αλληλοεκτίμηση και η φιλία που αναπτύχθηκε μεταξύ του Καπετάνιου και του Νικηταρά, οδήγησαν στον γάμο του με την κόρη του Ζαχαριά Αγγελίνα. 
     Στον μεγάλο διωγμό των κλεφταρματολών το 1805, ο πατέρας του σκοτώθηκε απ’ τους Τούρκους κι ο Νικηταράς ακολούθησε τον θείο του Γέρο του Μωριά στην Ζάκυνθο και ποτέ δεν τον εγκατέλειψε.
     Για την αφοσίωσή του στον θείο του ο λαός έλεγε: «Μπροστά πηγαίνει ο Νικηταράς και πίσω ο Κολοκοτρώνης» αλλά και θέλοντας να τονίσουν την στενή κι άρρηκτη σχέση των δύο ανδρών έλεγαν: «Η κεφαλή ήτο του Κολοκοτρώνη και η χειρ του Νικηταρά ». O Νικηταράς σπουδαίος ήρωας της Επανάστασης του 1821, πέθανε στην «ψάθα» ως γνωστόν, επαιτών στα σοκάκια του Πειραιά. Η αρμόδια Αρχή του είχε χορηγήσει μια θέση στο σημείο, που είναι σήμερα η Εκκλησία της Ευαγγελίστριας και του επέτρεπε να επαιτεί κάθε Παρασκευή, λόγω του μεγάλου αριθμού των επαιτών. Ήταν δε τόση η ένδειά του, σχεδόν τυφλού, πλέον στρατηγού (η πατρίδα δεν του είχε χορηγήσει σύνταξη), ώστε δεν είχε χρήματα, ούτε για να αγοράσει ψωμί, για την άρρωστη γυναίκα του. Η περιπέτεια του ήρωα έφτασε στα αφτιά ενός πρέσβη Μεγάλης Δύναμης, ο οποίος ενημέρωσε σχετικά την κυβέρνησή του. 
     Κάποια μέρα ένας απεσταλμένος της πρεσβείας, βρέθηκε στο «πόστο» όπου επαιτούσε ο οπλαρχηγός. Μόλις ο Νικηταράς αντιλήφθηκε τον ξένο, μάζεψε αμέσως το απλωμένο του χέρι. «Τι κάνετε στρατηγέ;», ρώτησε ο απεσταλμένος. «Απολαμβάνω ελεύθερη πατρίδα», απάντησε περήφανα ο ήρωας. «Μα εδώ την απολαμβάνετε, καθισμένος στον δρόμο;» επέμεινε ο ξένος. «Η πατρίδα μού έχει χορηγήσει σύνταξη για να ζω καλά, αλλά έρχομαι εδώ για να παίρνω μια ιδέα πώς περνάει ο κόσμος», αντέτεινε ο περήφανος Νικηταράς. Τρανταχτό παράδειγμα σεμνότητας κι ανωτερότητας, «αγράμματου ήρωα», για τον οποίο σίγουρα το μορφωμένο «παχύδερμο» δεν έχει πάρει τίποτα το αυτί του!

Οι Ιστορικές Ανακρίβειες και η Πολυπλοκότητα του 1821

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος

 

Η ιστορία η επίσημη αρκετές φορές εμπεριέχει και ανακρίβειες ή ψέματα· στη συγκεκριμένη περίπτωση θα δούμε δύο από αυτά: 

 

α) Το 1821 οι Έλληνες ξύπνησαν μετά από 400 χρόνια λήθαργου σε δουλική υποταγή: είναι μια μεγάλη ανακρίβεια και αυτό γιατί δεν αναφέρεται στις 124 ελληνικές εξεγέρσεις προ του 1821, τις οποίες έχει τεκμηριώσει διεξοδικά ο ιστορικός Κωνσταντίνος Σάθας. Αυτοί οι αγώνες σφυρηλάτησαν παραδόσεις και ένα ιδιαίτερο αγωνιστικό ήθος, εμπνέοντας το ηρωικό τραγούδι αλλά και τη σύγχρονη τέχνη, χαρακτηριστικό παράδειγμα η ζωγραφική του Νίκου Εγγονόπουλου με αναφορές στον Κροκόδειλο Κλαδά και τον Θεόδωρο Μπούα. Παράλληλα, παραγνωρίζεται η καθοριστική συμβολή των Ελλήνων στους διαδοχικούς Βενετοτουρκικούς πολέμους κατά την περίοδο 1463-1718. 

 

Αξίζει, λοιπόν, να αναφερθούν αυτές οι εξεγέρσεις, που αν και οι περισσότερες πνίγηκαν στο αίμα, αποδεικνύουν ότι το ελληνικό έθνος βρισκόταν σε μια συνεχή κατάσταση αναβρασμού και διεκδίκησης της ελευθερίας του. Ας τις δούμε έστω και επιγραμματικά: 

 

1457-1472: Εξέγερση στη Μάνη το 1457 Ελλήνων κατά Τούρκων από τον Βησσαρίωνα. 

1463-1465: Εξέγερση του Κροκόδειλου Κλαδά εναντίον των Τούρκων στην Πελοπόννησο. 

1466: Εξέγερση στην Πάτρα υπό τον μητροπολίτη Πατρών Νεόφυτο. 

1472: Επανάσταση του Πόντου. 

1479-1481: Ελληνική επαναστατική απόπειρα Ελλήνων από τον Κροκόδειλο Κλαδά στη Μάνη και τον Θεόδωρο Μπούα στο Άργος, καθώς και στη Μακεδονία. 

1492-1496: Ελληνική επαναστατική απόπειρα Ελλήνων κατά Τούρκων από τον αρχιεπίσκοπο Δυρραχίου, τον Ανδρέα Παλαιολόγο και τον Κωνσταντίνο Αριανίτη στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία. 

1501: Επαναστατική απόπειρα Ελλήνων κατά Τούρκων με την υποκίνηση Ευρωπαίων ηγεμόνων. 

1503: Επαναστατική απόπειρα Ελλήνων κατά Τούρκων από τον Μάρκο Μουσούρο. 

1525: Επαναστατική απόπειρα Ελλήνων κατά Τούρκων από τον Ιανό Λάσκαρη. 

1531: Ανακάλυψη της επαναστατικής απόπειρας στη Ρόδο και σφαγή του μητροπολίτη Ευθυμίου και άλλων. 

1532: Επανάσταση στην Πάτρα με τη βοήθεια του ισπανικού στόλου υπό την ηγεσία του ναυάρχου Αντρέα Ντόρια. 

1565: Ελληνική επαναστατική απόπειρα στην Ήπειρο κατά του παιδομαζώματος. 

1571: Μετά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου, οι Έλληνες σε πολλά μέρη έλαβαν θάρρος και έκαναν εξεγέρσεις με την υποκίνηση και των δυτικών δυνάμεων, χωρίς όμως προσφορά εκ μέρους τους ουσιαστικής βοήθειας· οι εξεγέρσεις καταπνίγηκαν. 

 

Εξεγέρσεις το 1571 επίσης έγιναν στην Ήπειρο, τη Μακεδονία (Χαλκιδική, Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Αχρίδα, Μπλάτσι, Κατράνιτσα) και στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο από τους Μελισσηνούς (τον Μακάριο, μητροπολίτη Μονεμβασίας, και τον αδελφό του Θεόδωρο). Επανάσταση έγινε και στην Πάτρα υπό την ηγεσία του Παλαιών Πατρών Γερμανού Α' και προκρίτων. 

 

1583: Εξέγερση Βόνιτσας-Ξηρομέρου 1583 στην Ήπειρο, Αιτωλία, Ακαρνανία από τους από τους Θεόδωρο Μπούα-Γρίβα, Πούλιο Δράκο και Μαλάμο. 

1596: Εξέγερση στη Χειμάρρα με συμμετοχή του αρχιεπισκόπου Αχρίδος Αθανάσιου. 

1600: Εξέγερση του μητροπολίτη Λαρίσης και Τρίκκης Διονυσίου και του μητροπολίτη Φαναρίου Σεραφείμ στη Θεσσαλία. 

1609: Ελληνική επαναστατική απόπειρα 1609 στην Κύπρο και τη Μάνη. 

1611: Εξέγερση στα Ιωάννινα από τον Διονύσιο τον Φιλόσοφο, που ήταν από τις πιο βίαιες και συμβολικές προ του 1821. 

1659. Εξέγερση χωριών της Μεσσηνίας, Λακωνίας και Αρκαδίας με τη βοήθεια του ενετικού στόλου υπό τον Μοροζίνη. Στο δεύτερο ήμισυ του Μαρτίου καταλαμβάνεται για λίγο η Καλαμάτα. Ηγετικό ρόλο έπαιξαν δύο ιερείς. 

1659 - 1667: Ελληνική επαναστατική απόπειρα 1659 στη Μάνη. 

1684 - 1688: Έκτος Βενετοτουρκικός πόλεμος και κατάληψη Αιτωλοακαρνανίας, Πελοποννήσου και Αθηνών με αρχηγό τον Φραντζέσκο Μοροζίνι. Στις εχθροπραξίες συμμετείχαν Έλληνες οπλαρχηγοί, με κυριότερο τον Μεϊντάνη στην Ανατολική Στερεά, Θεσσαλία και Δυτική Μακεδονία. 

1696 - 1699: Ελληνική επαναστατική απόπειρα 1696 από τον Λυμπεράκη Γερακάρη κ.ά. 

1705: Εξέγερση στην Ημαθία υπό τον αρματωλό Ζήση Καραδήμο για το παιδομάζωμα. 

1716: Ελληνική επαναστατική απόπειρα στη Μακεδονία (Κοζάνη, Βόιο, Εορδαία, Κιλκίς κ.α.) υπό τον μητροπολίτη Ζωσιμά Ρούση. 

1717: Ελληνική επαναστατική απόπειρα στην Ακαρνανία από τον Τσεκούρα. 

1749: Ελληνική επαναστατική απόπειρα 1749 στη Μακεδονία και τις Βόρειες Σποράδες. 

1766 - 1770: Ορλωφικά από τους Γ. Παπάζωλη, Π. Μπενάκη, Α. Ψαρό, Ν. Φορτούνη, Σπ. και Ι. Μεταξά, Χρ. Γρίβα, Στ. Γεροδήμο, Σουσμάνη, Κομνά Τράκα, Μητρομάρα, τους Νοταράδες, Γ. Ζιάκα, Άκ. Χατζημάτη και Ι. Φλώρο. 

1770 - 1771: Ελληνική εξέγερση στα Σφακιά της Κρήτης υπό τον Δασκαλογιάννη. 

1788 - 1792: Ελληνική επαναστατική απόπειρα από τους Λάμπρο Κατσώνη και Ανδρέα Ανδρούτσο με ταυτόχρονη εξέγερση σε Βορειοδυτική Μακεδονία (περιοχές Κορεστίων, Περιστερίου, Μοριχόβου). 

1806 - 1807: Ελληνική επαναστατική απόπειρα από τους Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, Νικοτσάρα, τους Λαζαίους, Γεώργιο Τζαχίλα, Βασίλειο Ρομφέη και τον Νικόλα Τσάμη. 

1808: Ελληνική επαναστατική απόπειρα 1808 με τους παπα-Ευθύμιο Βλαχάβα, Θεόδωρο Βλαχάβα, Δημήτριο Βλάχο, Νικοτσάρα, και Λαζαίους. 

1821 - 1828 ή 1830: Ελληνική Επανάσταση του 1821. 

 

β) Η δεύτερη περίπτωση μας λέει ότι το 1821 οι Έλληνες πολέμησαν εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Δεν αληθεύει ότι το 1821 υπήρξε μια αποκλειστικά ελληνοοθωμανική σύγκρουση. Η άποψη αυτή αποσιωπά μια τραγική αλήθεια: αν και η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ο κύριος εχθρός, η Επανάσταση διεξήχθη σε ένα εξαιρετικά σύνθετο περιβάλλον με πολλαπλούς αντιπάλους και εμπόδια: 

 

Πρώτα από όλα, μετά τις πρώτες τους νίκες, ο Σουλτάνος αναγκάστηκε να ζητήσει τη βοήθεια του Μοχάμεντ Άλι της Αιγύπτου, ο οποίος έστειλε αιγυπτιακές δυνάμεις με αντάλλαγμα την Κρήτη και την Πελοπόννησο. Έτσι, το 1824, ο γιος του, Ιμπραήμ Πασάς, αποβιβάστηκε στην Πελοπόννησο με έναν άρτια εκπαιδευμένο και οργανωμένο στρατό από Ευρωπαίους αξιωματικούς, ο οποίος λίγο έλειψε να καταπνίξει την Επανάσταση. 

 

«Και όχι μόνο τους Αιγυπτίους, αλλά και στις μάχες που γίνονταν στη θάλασσα και στα πεδία των μαχών, οι Έλληνες συχνά αντιμετώπιζαν πολυεθνικά μισθοφορικά σώματα ή δυνάμεις που προέρχονταν από το Αλγέρι και την Τύνιδα και ενίσχυαν τον οθωμανικό στόλο. 

 

Πέραν όμως αυτών των αντιπάλων, είχαν απέναντί τους —τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια της Επανάστασης— τους προστάτες της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τη λεγόμενη «Ιερή Συμμαχία». Οι Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής (Αυστρία, Ρωσία, Πρωσία) ήταν εχθρικές προς κάθε επαναστατικό κίνημα που απειλούσε τη σταθερότητα των καθεστώτων τους, με τον Αυστριακό καγκελάριο Μέττερνιχ να είναι ο ορκισμένος εχθρός της ελληνικής προσπάθειας σε διπλωματικό επίπεδο. 

 

Επίσης, δεν πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι υπήρχαν κοινωνικές ομάδες και άτομα που, είτε από φόβο είτε για τη διατήρηση των προνομίων τους, αντιτάχθηκαν στην Επανάσταση ή συνεργάστηκαν με τις οθωμανικές αρχές, όπως ήταν οι «προσκυνημένοι» και ορισμένοι κοτζαμπάσηδες, στους οποίους ο Γέρος του Μοριά, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, έδωσε ένα σκληρό μάθημα με το σύνθημα «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους», όταν ο Ιμπραήμ προσπαθούσε να υποτάξει την Πελοπόννησο μέσω της τρομοκρατίας και των δηλώσεων υποταγής. 

 

Σαφέστατα δεν μπορούσε να λείψει από αυτόν τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα και η κατάρα της φυλής μας, οι εμφύλιες συγκρούσεις: ενώ ο αγώνας του έθνους φούντωνε (1823-1825), οι Έλληνες στράφηκαν ο ένας εναντίον του άλλου. Οι συγκρούσεις μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών, καθώς και οι τοπικές αντιπαλότητες, αποδυνάμωσαν το μέτωπο κατά των Οθωμανών. Μετά από όλα αυτά, είναι ένα θαύμα το πώς απελευθερώθηκε η Ελλάδα μας, ένα θαύμα που οφείλεται σε μερικά φωτεινά μυαλά και σε ψυχωμένους πολεμιστές. 

ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ (δραματοποιημένο ντοκυμαντέρ)

από το κανάλι Εταιρεία για τον Ελληνισμό και Φιλελληνισμό 

 

Η Εταιρεία για τον Ελληνισμό και Φιλελληνισμό, παρουσιάζει σε συνεργασία με το Μουσείο Φιλελληνισμού την ταινία "Οι Φιλέλληνες"

Η αδικαίωτη επανάσταση

Γράφει ο Απόστολος Παπαδημητρίου 

 

Η ελληνική επανάσταση για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού υπήρξε από τις πλέον θαυμαστές στην παγκόσμια ιστορία. Οι συνθήκες που επικρατούσαν όχι μόνο στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας, αλλά και στην ευρωπαϊκή σκηνή έδειχναν ότι τάχιστα θα καταπνιγόταν σε λουτρό αίματος. Η οθωμανική βαναυσότητα συνοδοιπορούσε με την αντίστοιχη της ευρωπαϊκής απολυταρχίας. Η γαλλική επανάσταση είχε παραδώσει τη σκυτάλη στον αλαζόνα και κατακτητικό Ναπολέοντα και εκείνος είχε συντριβεί στο Βατερλό, αφού είχε καταφέρει να ενώσει τις ισχυρές αυτοκρατορίες όχι μόνο εναντίον του αλλά και εναντίον των λαών, που στέναζαν υπό ζυγό δουλείας.

 

Παρά το λουτρό αίματος η επανάσταση άντεξε εννιά έτη. Πώς συνέβη αυτό το θαύμα; Η οργάνωση υπήρξε ανεπαρκής, τα εφόδια ελάχιστα, ο αγώνας ασυντόνιστος, οι εσωτερικές αντιθέσεις έντονες, γι’ αυτό και προκλήθηκαν τρεις εμφύλιοι πόλεμοι. Τί αναπλήρωνε όλα αυτά τα μεγάλα μειονεκτήματα των επαναστατών; Η πίστη στον Θεό και η αγάπη στην ελευθερία, γνωρίσματα προαιώνια του γένους μας. Ο αρχιστράτηγος του αγώνα Θεόδωρος Κολοκοτρώνης τόνιζε για να εμψυχώσει τους διστακτικούς: «Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του και δεν την παίρνει πίσω». Και κίνησαν οι ραγιάδες έναν αγώνα εμψυχωμένοι από την Εκκλησία, που δανείστηκε από τον Θεό για να πιστώσει το Γένος, καθώς ο Χριστός υπέδειξε άλλον τρόπο για την κοινωνική μεταβολή. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι μάρτυρες της πίστης κατέβαλαν τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Αλλά το Γένος μας είχε αγριέψει, όπως είχε τονίσει ο εθναπόστολος και ιερομάρτυρας άγιος Κοσμάς. Δεν ήταν δυνατόν να υπομείνει άλλο τη δουλεία με πνεύμα Χριστού, όπως ο άγιος και οι άλλοι νεομάρτυρες. Βέβαια εκείνοι με τη θυσία τους είχαν συντελέσει τα μέγιστα στην ανάσχεση των εξισλαμισμών, όμως έχουν απαξιωθεί πλήρως από τους νεότερους ερμηνευτές της ιστορίας. 

 

Η Φιλική Εταιρεία είχε ορίσει ως ημέρα έναρξης του αγώνα την 25η Μαρτίου. Δεν ήταν τυχαία η επιλογή. Οι πρόγονοί μας, όσοι άντεξαν και δεν υπέκυψαν στη βία ή στις προσφορές των κατακτητών, άντεξαν χάρη στην πίστη τους. Ήθελαν λοιπόν οι οργανωτές της επανάστασης να κάνουν αρχή με την ευλογία της Εκκλησίας. «Εκ Θεού άρξασθε». Και ήταν μεγάλη εκείνη η ημέρα για τον λαό μας. Γιόρταζε την Παναγιά, την παρηγορήτρα καθ’ όλη τη μακραίωνη δουλεία. Η Παναγιά, που είχε επιλέξει ο Θεός απ’ όλες τις γυναίκες της ιστορίας, για να γίνει άνθρωπος, ώστε ο άνθρωπος να γίνει θεός με τη χάρη Του. Και έρχονται οι αναθεωρητές της ιστορίας, πολέμιοι της Εκκλησίας και απάτριδες, να ανασκευάσουν ως δήθεν εθνικιστικούς μύθους τα όσα είχαμε διδαχθεί στο σχολείο και να επιφέρουν κάθαρση της ιστορίας! Η σύναξη στην Αγία Λαύρα μύθος, οι Βαυαροί καθιέρωσαν τον εορτασμό της επετείου, κατά την 25η Μαρτίου, για να δρέψει δάφνες η Εκκλησία, που είχε συνεργαστεί με τον κατακτητή! 

 

Ο εθνοϊερομάρτυς Γρηγόριος Ε’ υπήρξε προδότης, καθώς αφόρισε την επανάσταση. Τους διαψεύδει γαλλική εφημερίδα, η La Constitutionelle (Συνταγματική), η οποία δημοσίευσε ανταπόκριση για τη μεγάλη σύναξη στη μονή, στις 17 Μαρτίου, κατά την οποία ο μητροπολίτης Πατρών Γερμανός εκφώνησε πύρινο λόγο. Η επανάσταση ξέσπασε δύο-τρεις ημέρες ενωρίτερα από την προγραμματισμένη ημέρα, επειδή το μυστικό είχε διαρρεύσει. Ο πατριάρχης άγιος Γρηγόριος Ε΄ ήταν σε γνώση του σκοπού της «Φιλικής Εταιρείας» και ενημερωνόταν από τον υπεύθυνο των οικονομικών αυτής και σημαντικότερο χρηματοδότη της, στενότατο συνεργάτη του, τον Παναγιώτη Σέκερη, όταν η έδρα της είχε μεταφερθεί στην Κωνσταντινούπολη. Προδότης επειδή αφόρισε την επανάσταση υπό την πίεση του σουλτάνου προς αποφυγή της σφαγής των χριστιανών της Κωνσταντινούπολης. Σιωπή για τη συνεννόηση με τον θρησκευτικό ηγέτη των μουσουλμάνων Χατζή Χαλήλ, ο οποίος δεν ενέδωσε στη διαταγή του σουλτάνου να κηρύξει «ιερό» πόλεμο και δολοφονήθηκε. Πρώτη αχαριστία το ότι δεν έχει αναγερθεί μνημείο προς τιμήν του. Ο άγιος Γρηγόριος δέχθηκε προτάσεις πρέσβεων να φυγαδευθεί από την Κωνσταντινούπολη. Αρνήθηκε και θυσιάστηκε. Οι Τούρκοι ιστορικοί θεωρούν δίκαια την εκτέλεσή του, καθώς υπάρχουν μαρτυρίες ότι γνώριζε τα πάντα και σιώπησε, ενώ ήταν υπεύθυνος για την υποταγή του ποιμνίου του. 

 

Το ξέσπασμα της επανάστασης στη Μολδοβλαχία έγινε γνωστό στους συνέδρους στα πλαίσια της «Ιερής συμμαχίας» στη Λιουμπλιάνα. Όλοι στράφηκαν κατά του Καποδίστρια ακόμη και ο τσάρος. Υπήρχε απόφαση σε προηγούμενο συνέδριο κάθε επανάσταση κατά αυτοκρατορίας να πατάσσεται με στρατό της «συμμαχίας». Απέτρεψε τη λήψη απόφασης ο Καποδίστριας μόνος εναντίον όλων! 

 

Και ήλθαν στην Ελλάδα να βοηθήσουν τους μπαρουτοκαμπνισμένους αλλά αγράμματους αγωνιστές και τους ολιγογράμματους ιερείς οι «φωτισμένοι» με τα «φώτα» της Δύσης καλαμαράδες, έχοντας εξασφαλίσει τη στήριξη ισχυρών προστατών τους, τους οποίους προέβαλαν και ως προστάτες του Γένους και τους προβάλλουν και οι σημερινοί ομοϊδεάτες τους ξενόδουλοι. Φρόντισαν να «εξασφαλίσουν» δάνεια για τον αγώνα, τα οποία υπεξαιρέθηκαν κατά το πλείστον από τους τοκογλύφους δανειστές και τους μεσάζοντες «φιλέλληνες». Ό,τι απόμεινε δαπανήθηκε για τον εμφύλιο πόλεμο. Στερεοελλαδίτες εναντίον Πελοποννησίων! Ο Δημήτριος Υψηλάντης απομονώθηκε με την κατάργηση της Αρχής για χάρη της «δημοκρατίας». Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης λησμονήθηκε. Παραμένει ακόμη δέσμιος σε φυλακή της Αυστρίας του Μέττερνιχ, τον οποίο αδίκησε ο κακός σκηνοθέτης Σμαραγδής! Και οι ομοϊδεάτες των τότε ολετήρων φρόντισαν με τα μνημόνια να παρατείνουν την οικονομική υποδούλωση της χώρας για μεγάλο ακόμη χρονικό διάστημα, αφού κατασπατάλησαν τα δάνεια όχι σε εμφύλιο πόλεμο αλλά για τον εθισμό του λαού στον καταναλωτισμό.

 

Ήταν πρωτίστως κοινωνικός ο αγώνας αποφαίνονται οι αποδομητές της ιστορίας. Οι αγωνιστές που βροντοφώναξαν «για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία» και ορκίστηκαν στο Ευαγγέλιο ήταν αγράμματοι! «Έλα παππού μου, να σου δείξω τα αμπελοχώραφά σου»! Κοινωνικός αγώνας εναντίον αλλοεθνών κατακτητών και των συνεργατών τους εξισλαμισμένων ομοεθνών μας, οι οποίοι συστρατεύτηκαν. Μήπως και εναντίον άλλων; Α ναι, και των κοτζαμπάσηδων, των συνεργατών των κατακτητών, των τουρκοκοτζαμπάσηδων, κατά τον Μακρυγιάννη. Κατά τη γαλλική επανάσταση έπεσαν πολλά κεφάλια «ευγενών» και οι βασιλιάδες τους. Ποιος πρόκριτος διέτρεξε κίνδυνο, κατά τη δική μας επανάσταση; Ποιος έπαψε να είναι ισχυρός; Ποιος απέφυγε να βάλει εμπόδια στη θριαμβευτική πορεία της επανάστασης υπό τον στρατηλάτη Θεόδωρο Κολοκοτρώνη; Ποιοι τον φυλάκισαν; Οι ξενοκίνητοι καλαμαράδες σε συνεργασία με τους προκρίτους. Είχαν και συνεργό τον φλογερό Παπαφλέσσα, ο οποίος υπό το βάρος των τύψεων θυσιάστηκε και θυσίασε και άλλους στο Μανιάκι.

 

Ο Ιμπραήμ λεηλατούσε, έσφαζε, βίαζε, άρπαζε σκλάβους και οι ξενοκίνητοι φρόντιζαν για εδραίωση της «δημοκρατίας» στην επαναστατημένη χώρα! Τότε θυμήθηκαν κάποιον φυλακισμένο και τον αποφυλάκισαν. «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους» βροντοφώναξε. Εννοούσε εκείνους που αποκαμωμένοι από τα δεινά είχαν δηλώσει υποταγή. Αποσιωπάται πλήρως η «Πράξη υποταγής» στη Μεγάλη Βρετανία, που είχε προηγηθεί (1825). Και η υποταγή διαιωνίζεται. 

 

Με την ισχύ του ο Κολοκοτρώνης επέτυχε κατά τη Γ΄ εθνοσυνέλευση στην Τροιζήνα, να εκλεγεί ως πρώτος κυβερνήτης ο Ιωάννης Καποδίστριας, παρά την αντίδραση των ξενόδουλων. Εκείνος δέχθηκε να καθίσει στον φλεγόμενο θρόνο κράτους εν τω γεννάσθαι αρνούμενος την τιμητική θέση, του υπουργού της Ρωσίας, δηλώνοντας ότι χρέος του είναι να μορφώσει κράτος για το πληγωμένο από αιώνες έθνος μας. Έκανε εκκλήσεις σε ισχυρούς των ημερών του και σε ομογενείς για βοήθεια. Ήλθε, αφού οι Άγγλοι φρόντισαν να τον ταπεινώσουν αρκούντως. Βρήκε πραγματικά καμμένη γη και όχι όπως ψευδώς υποστηρίζουν και οι εναλλασσόμενοι σήμερα στην εξουσία. Έστησε το κράτος έχοντας απέναντί του όχι μόνο τους ξένους δολοπλόκους αλλά και τους εγχώριους υπηρέτες των συμφερόντων τους. Πάλεψε για τη διεύρυνση της επικράτειας, για τα ορφανά και τις χήρες, για την κατανομή της γης στους ακτήμονες. Δεν εισέπραξε ούτε φοίνικα από τον μισθό του αλλά διέθεσε όλη του την περιουσία για το Γένος. Και οι υπέρμαχοι της «δημοκρατίας» δολοφόνησαν τον νέο «τύραννο»! Δικτάτορα τον αποκάλεσε και καθηγητίσκος στο Καποδιστριακό πανεπιστήμιο και μέλος της επιτροπής (μη) εορτασμού της επετείου 200 ετών από την έναρξη της επανάστασης. 

 

Τί από τα παρατεθέντα συνιστά έκπληξη; Το νεοελληνικό κράτος, προτεκτοράτο μιας από τις «προστάτιδες» δυνάμεις αδράνησε, αμέλησε, αρνήθηκε να εκπληρώσει το μεγαλύτερο χρέος του: Το τάμα του έθνους, υπόσχεση των αγωνιστών στον σωτήρα Χριστό, που έβαλε την υπογραφή του για τη λευτεριά μας!

 

Στην πορεία μας προς την αποϊεροποίηση και τον διεθνισμό, συρόμαστε στην υπεράσπιση αυταρχικών καθεστώτων, ενώ η οικία μας διατρέχει άμεσο κίνδυνο πυρκαγιάς. 

 

«Μακρυγιάννης»

Θ. Μαλκίδης: «Η άγνωστη συμβολή των Θρακών στην Επανάσταση απουσιάζει σχεδόν από όλα τα σχολικά βιβλία»

Με αφορμή την επέτειο της 25ης Μαρτίου και τη διαρκή συζήτηση γύρω από την Ελληνική Επανάσταση, ο διδάκτορας Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου, Θεοφάνης Μαλκίδης, φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Ανοιχτό Μικρόφωνο» με τον Κυριάκο Αετόπουλο στον Focus 88.9, αναδεικνύοντας μια λιγότερο γνωστή αλλά ιδιαίτερα σημαντική πτυχή της ιστορίας: τη συμβολή των Θρακών στον αγώνα του 1821.

 

Όπως ανέφερε, η συμμετοχή της Θράκης στην Επανάσταση παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, ακόμη και απούσα από τα σχολικά βιβλία, γεγονός που –όπως σημείωσε– δημιουργεί μια «λευκή σελίδα» στην ιστορική μνήμη. Παρά τη σημαντική συνεισφορά των Θρακών, οι σχετικές αναφορές είναι περιορισμένες, με αποτέλεσμα να μην έχει αναδειχθεί επαρκώς ο ρόλος τους στον αγώνα για την ελευθερία. 

 

Στη συζήτηση έγινε εκτενής αναφορά σε ιστορικά παραδείγματα που επιβεβαιώνουν τη συμβολή αυτή, όπως η δράση Θρακών αγωνιστών και ευεργετών, αλλά και η συμμετοχή τους σε κομβικά γεγονότα της Επανάστασης. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στη ναυτική συμβολή της Αίνου, καθώς και σε μορφές όπως η Δόμνα Βισβίζη, που αφιέρωσε την περιουσία και τη ζωή της στον Αγώνα. 

 

Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση κατέλαβε το Ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης, ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα της περιόδου, με μαζικές σφαγές, εξανδραποδισμούς και καταστροφές, που –όπως επισημάνθηκε– δεν είναι ευρέως γνωστό στο ευρύ κοινό. Μέσα από την αναφορά στους πέντε νεομάρτυρες της Σαμοθράκης, αναδείχθηκε η ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης και ανάδειξης αυτών των γεγονότων στις νεότερες γενιές. 

 

Παράλληλα, ο κ. Μαλκίδης στάθηκε και στην περιορισμένη παρουσία της Επανάστασης του 1821 στον ελληνικό κινηματογράφο, σημειώνοντας ότι για δεκαετίες υπήρξε σημαντικό κενό στην καλλιτεχνική αποτύπωση αυτής της ιστορικής περιόδου. 

 

Κεντρικό μήνυμα της συζήτησης αποτέλεσε η ανάγκη ενεργού ρόλου των πολιτών στη διατήρηση και ανάδειξη της ιστορικής γνώσης, ειδικά όταν –όπως τονίστηκε– οι θεσμοί δεν ανταποκρίνονται επαρκώς. Μέσα από την εκπαίδευση, την οικογένεια και την τοπική κοινωνία, μπορεί να ξαναζωντανέψει η ιστορική μνήμη και να αποδοθεί στη Θράκη η θέση που της αξίζει στην ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης. 

 

Ακούστε το ηχητικό απόσπασμα:

Κ.Π.

πηγή 

Αφιέρωμα στην Επανάσταση του 1821 με μοναδικές ιστορικές εικόνες, φωτογραφίες αναπαραστάσεων και γκραβούρες.

Ενα μεγάλο μέρος των εξαιρετικών φωτογραφιών ανήκουν στον Ηλία Περγαντή.