13 Μαΐου 2026

Δελτία Τύπου της ΝΙΚΗΣ για την 24ωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ, τον αλυτρωτισμό των Σκοπίων, της υπόθεσης των υποκλοπών και την ομιλία του Δ. Νατσιού στην Βουλή

Αθήνα, 13/5/2026

Η ΝΙΚΗ στηρίζει την 24ωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ
 
Το Δημοκρατικό Πατριωτικό Λαϊκό Κίνημα «ΝΙΚΗ» στηρίζει την 24ωρη απεργία που προκήρυξε η ΑΔΕΔΥ και χαιρετίζει τα δίκαια αιτήματα των εργαζομένων στο Δημόσιο για αξιοπρεπείς μισθούς, εργασιακή ασφάλεια και ουσιαστική ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
 
Οι δημόσιοι υπάλληλοι, μετά από χρόνια μνημονιακών περικοπών, ακρίβειας και συνεχούς υποβάθμισης των εισοδημάτων τους, διεκδικούν τα αυτονόητα:
  • επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού,
  • πραγματικές αυξήσεις στις αποδοχές τους,
  • αποκατάσταση μισθολογικών αδικιών,
  • μαζικές προσλήψεις σε κρίσιμους τομείς όπως η Υγεία, η Παιδεία και η Κοινωνική Ασφάλιση
  • επέκταση και ενίσχυση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας
Για τη ΝΙΚΗ, η ενίσχυση του δημόσιου λειτουργού αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση ισχυρών και ποιοτικών δημόσιων υπηρεσιών προς όφελος της κοινωνίας και της ελληνικής οικογένειας.
 
Ιδιαίτερα σήμερα, σε μια περίοδο έντονης ακρίβειας και κοινωνικής πίεσης, η Πολιτεία οφείλει να ανταποκριθεί με δικαιοσύνη και υπευθυνότητα στα αιτήματα των εργαζομένων.
 
Καλούμε την κυβέρνηση να προχωρήσει σε ουσιαστικό διάλογο με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και να δώσει λύσεις που θα αποκαθιστούν την κοινωνική δικαιοσύνη και την αξιοπρέπεια στην εργασία.
 
Ο Γεραπετρίτης επιβραβεύει τον αλυτρωτισμό των Σκοπίων
 
Την ώρα που ο Σκοπιανός πρωθυπουργός Μίτσκοσκι επιδίδεται σε αλυτρωτική ρητορική μιλώντας για «ενιαία Μακεδονία», η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται πρόθυμη να λειτουργήσει ως επιταχυντής της ευρωπαϊκής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων, χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις συμμόρφωσης.
 
Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη περί «επισπεύσεως» της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση - και μάλιστα με ελληνική πρωτοβουλία - προκαλούν εύλογα ερωτήματα για τη στρατηγική της ελληνικής διπλωματίας.
 
Πώς είναι δυνατόν η Ελλάδα να εμφανίζεται πρόθυμη να διευκολύνει ευρωπαϊκές διαδικασίες, την ίδια στιγμή που η ηγεσία των Σκοπίων προσβάλλει ευθέως την ιστορική αλήθεια και τις σχέσεις καλής γειτονίας;
 
Η ΝΙΚΗ υπενθυμίζει ότι είχε εξαρχής αντιταχθεί στην προδοτική Συμφωνία των Πρεσπών, καταθέτοντας μάλιστα και πρόταση νόμου για ακύρωσή της. Είχε προειδοποιήσει από την πρώτη στιγμή ότι η συγκεκριμένη συμφωνία όχι μόνο δεν θα εξάλειφε τον σκοπιανό αλυτρωτισμό, αλλά θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για τη σταδιακή νομιμοποίησή του.
 
Σήμερα, οι δηλώσεις Μίτσκοσκι επιβεβαιώνουν με τον πιο προκλητικό τρόπο εκείνες τις ανησυχίες.
 
Η ΝΙΚΗ ξεκαθαρίζει ότι καμία ενταξιακή πορεία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς πλήρη εγκατάλειψη κάθε μορφής αλυτρωτισμού και έμπρακτη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο.
 
Οι Μακεδόνες αισθάνονται βαθιά προσβεβλημένοι από τη σιωπή και την ανοχή της κυβέρνησης απέναντι σε τέτοιες προκλήσεις και απαιτούν, τουλάχιστον, σαφή εθνική στάση, άμεση διπλωματική αντίδραση και ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές απέναντι στον εθνικισμό των Σκοπιανών. 
 
Αίτημα της ΝΙΚΗΣ για ακρόαση στη Βουλή του Εισαγγελέα Αρείου Πάγου και του διοικητή της ΕΥΠ
 
Η Βουλευτής Β1 Βόρειου Τομέα Αθηνών του Δημοκρατικού Πατριωτικού Λαϊκού Κινήματος ΝΙΚΗ, Ασπασία Κουρουπάκη, ζητά την κλήτευση σε ακρόαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Τζαβέλλα και του Διοικητή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Θεμιστοκλή Δεμίρη έπειτα από αίτημα που κατέθεσε προς την Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής.
 
«Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις στην υπόθεση των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων και του λογισμικού Predator, και ιδίως τη γνωστοποιηθείσα απόφαση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου περί μη ανάσυρσης της σχετικής δικογραφίας από το αρχείο, ανακύπτουν σοβαρά θεσμικά ζητήματα που αφορούν την εμπιστοσύνη των πολιτών στη λειτουργία της Δικαιοσύνης, τη διαφάνεια των διαδικασιών και την κοινοβουλευτική λογοδοσία επί της δραστηριότητας της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών», εξηγεί η κ. Κουρουπάκη στο σκεπτικό της αίτησης.
 
«Η σοβαρότητα του ζητήματος και η ανάγκη διαφύλαξης της θεσμικής εμπιστοσύνης επιβάλλουν άμεση, καθαρή και θεσμικά ορθή κοινοβουλευτική διερεύνηση, χωρίς υπεκφυγές και χωρίς εκπτώσεις στη νομιμότητα», επισημαίνεται και καταλήγει: 
 
«Περαιτέρω, αιτούμαι η Επιτροπή να ασκήσει, εφόσον το κρίνει αναγκαίο, την εξουσία συλλογής πληροφοριών και εγγράφων που προβλέπεται στο άρθρο 43Α του Κανονισμού της Βουλής, με ανάλογη εφαρμογή των άρθρων 146 και 147, πάντοτε εντός των ορίων του Συντάγματος, του Κανονισμού της Βουλής και των κανόνων προστασίας του απορρήτου και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Η σοβαρότητα του ζητήματος και η ανάγκη διαφύλαξης της θεσμικής εμπιστοσύνης επιβάλλουν άμεση, καθαρή και θεσμικά ορθή κοινοβουλευτική διερεύνηση, χωρίς υπεκφυγές και χωρίς εκπτώσεις στη νομιμότητα».
 
Δ.Νατσιός στη Βουλή: «Είστε φορείς του ιού της απελπισίας»
 
O Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρης Νατσιός, άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση κατά την ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής, στη συζήτηση του νομοσχεδίου για τη φορολογική συνεργασία και τις συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, εστιάζοντας στην κοινωνική απόγνωση, την κρίση της οικογένειας, την εγκατάλειψη των νέων, τα ζητήματα δημοκρατίας και τα εθνικά θέματα.
 
Ο Δημήτρης Νατσιός ξεκίνησε την τοποθέτησή του με αναφορά στην πρόσφατη τραγωδία που συγκλόνισε τη χώρα με τις 2 έφηβες κοπέλες που πήδηξαν από την ταράτσα πολυκατοικίας, μιλώντας με έντονη συγκίνηση για τα παιδιά και τους νέους που χάνονται μέσα σε μια Ελλάδα, όπως είπε, που γεμίζει απελπισία τη ζωή τους. «Πιάστηκαν χέρι χέρι και μαράθηκε η άνοιξη της ζωής τους», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι μια πατρίδα οφείλει να δίνει στα παιδιά της λόγο να ζήσουν, να χτίσουν και να ονειρευτούν στον τόπο τους.
 
Ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι έχει μετατρέψει τους οικονομικούς δείκτες και τις δημοσκοπήσεις σε προτεραιότητα, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα την πραγματική ζωή των Ελλήνων. Μίλησε για γονείς που τρέχουν από το πρωί μέχρι το βράδυ για τα προς το ζην, για οικογένειες που ζουν με λογαριασμούς κολλημένους στο ψυγείο, για νέους που μεγαλώνουν με κόπο, σπουδάζουν με θυσίες και τελικά αναγκάζονται να ξενιτευτούν.
 
«Είστε υπεύθυνοι για τη φτώχεια που κλέβει την αξιοπρέπεια των Ελλήνων», τόνισε, συνδέοντας την οικονομική πίεση με την κοινωνική διάλυση, την εγκληματικότητα, την ανασφάλεια των ηλικιωμένων και την έξοδο των νέων στο εξωτερικό. Κατά τον ίδιο, «η σημερινή Ελλάδα αδυνατεί να κρατήσει τα παιδιά της και να τους δώσει ορίζοντα».
 
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παιδεία, την οποία χαρακτήρισε «παιδεία που ροκανίζει τα θεμέλια του κράτους», με φόντο τα νέα επεισόδια στα πανεπιστήμια. Παράλληλα, επέκρινε την κατάσταση στη δημόσια υγεία, λέγοντας ότι «εγκαινιάζονται νοσοκομειακές δομές χωρίς γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό, ενώ έμπειροι επιστήμονες οδηγούνται στον ιδιωτικό τομέα ή στο εξωτερικό».
 
Ο Δημήτρης Νατσιός στάθηκε και στο δημογραφικό, καταγγέλλοντας την κυβερνητική πολιτική ως υποκριτική. Αναφέρθηκε στη Γιορτή της Οικογένειας στο Άλσος Βεΐκου, όπου βρέθηκαν χιλιάδες παιδιά και γονείς σε μια εικόνα ελπίδας που έμεινε εκτός τηλεοπτικής κάλυψης. «28 ευρώ τον μήνα επίδομα για ένα παιδί, ένα κουλούρι την ημέρα», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το δημογραφικό είναι «πυρίτιδα στα θεμέλια του έθνους».
 
Ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ επέκρινε έντονα τις ιδεολογικές επιλογές που αλλοιώνουν ιστορικά και λογοτεχνικά σύμβολα του Ελληνισμού. Με αφορμή τα γυρίσματα της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν στην Ελλάδα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι υποδέχεται με ενθουσιασμό χολιγουντιανές παραγωγές, την ώρα που, όπως είπε, η σύγχρονη ατζέντα της συμπερίληψης οδηγεί σε προσβολή μορφών όπως ο Όμηρος, ο Αχιλλέας και η Ελένη.
 
«Φτάνει πια», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η φυσική οικογένεια, η ανδρική φύση και τα σύμβολα με τα οποία πορεύτηκε ο Ελληνισμός αντιμετωπίζονται με τρόπο που προσβάλλει την παράδοση και την ιστορική συνέχεια του Έθνους. «Ζούμε στην Ελλάδα και νοσταλγούμε την Ελλάδα», είπε, αποδίδοντας στην κυβέρνηση την ευθύνη για μια χώρα που, όπως τόνισε, «έχει γίνει αγνώριστη».
 
Στη συνέχεια, ο Δημήτρης Νατσιός αναφέρθηκε στα ζητήματα Δημοκρατίας και κράτους δικαίου, εξαπολύοντας σφοδρή επίθεση για την υπόθεση των υποκλοπών. Επικαλέστηκε πρόσφατες αποκαλύψεις για την κατάθεση του Γρηγόρη Δημητριάδη, υποστηρίζοντας ότι αυτές ενισχύουν την πολιτική ευθύνη του Πρωθυπουργού. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ζητά από τους πολίτες απόλυτη διαφάνεια, την ώρα που, όπως είπε, η ίδια βυθίζεται στη διαφθορά και στην αδιαφάνεια.
 
Συνδέοντας το νομοσχέδιο με την ευρύτερη λογική κρατικής επιτήρησης, ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επενδύει όλο και περισσότερο στην παρακολούθηση των πολιτών και όλο και λιγότερο στην προστασία τους. «Όταν το κράτος γνωρίζει τα πάντα για τον πολίτη, αυτό λέγεται ολοκληρωτισμός. Όταν ο πολίτης γνωρίζει τα πάντα για το κράτος, αυτό λέγεται δημοκρατία», σημείωσε.
 
Ο κ. Νατσιός αναφέρθηκε και στη διατροφική ασφάλεια, καταγγέλλοντας την υπόθεση φορτίου αιγυπτιακής ντομάτας με απαγορευμένη τοξική ουσία. Έθεσε ερωτήματα για τους ελέγχους στα σύνορα και για το πόσα εισαγόμενα προϊόντα αμφίβολης ποιότητας φτάνουν στα ελληνικά νοικοκυριά, την ώρα που, όπως είπε, «ο Έλληνας αγρότης εξοντώνεται από κόστος παραγωγής, ρεύμα, πετρέλαιο, εισφορές και φορολογία».
 
Κλείνοντας, αναφορικά με τα εθνικά ζητήματα έκανε λόγο για το drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα και την ανάμιξη της Ουκρανίας, στις τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο, στη «Γαλάζια Πατρίδα», στη στάση της Άγκυρας και στη σιωπή της Αθήνας. Κατηγόρησε την κυβέρνηση για πολιτική «ήρεμων νερών» που, όπως είπε, «οδηγεί σε υποχωρήσεις και αποθράσυνση της Τουρκίας».
 
Ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ υποστήριξε ότι η Ελλάδα χρειάζεται εθνική στρατηγική, ισχυρή αποτρεπτική πολιτική και ανασυγκρότηση της αμυντικής της βιομηχανίας. Έφερε ως παράδειγμα την Τουρκία, η οποία παράγει οπλικά συστήματα, ενώ η Ελλάδα παραμένει εξαρτημένη από αγορές του εξωτερικού.
 
Με αναφορά στη 19η Μαΐου και τη Γενοκτονία των Ποντίων, κατήγγειλε ότι η χώρα συνεχίζει, άμεσα ή έμμεσα, υποχωρήσεις στο Αιγαίο στο όνομα των «ήρεμων νερών». «Αυτό δεν είναι εξωτερική πολιτική», είπε, στέλνοντας το μήνυμα ότι η ΝΙΚΗ θα συνεχίσει να ζητά αξιοπρέπεια, εθνική εγρήγορση και υπερήφανη στάση απέναντι σε κάθε απειλή. 
 

Πόλεμος στον Κόλπο: Δύο διαφορετικές επιχειρησιακές λογικές

 
Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ από τη μια και Ιράν από την άλλη συνεχίζεται, παρά τις κατά καιρούς προσωρινές εκεχειρίες, και παραμένει αβέβαιο πώς θα εξελιχθεί. Όπως κάθε πόλεμος, διαθέτει τον δικό του χαρακτήρα και τα δικά του ιδιαίτερα γνωρίσματα, τα οποία ήδη προσελκύουν το ενδιαφέρον στρατιωτικών αναλυτών και μελετητών. Το παρόν άρθρο εξετάζει τις διαφορετικές επιχειρησιακές προσεγγίσεις των δύο πλευρών. 
 
Από τη δεκαετία του 1980, Αμερικανοί και Ισραηλινοί υιοθέτησαν την “Επανάσταση στις Στρατιωτικές Υποθέσεις” (Revolution in Military Affairs – RMA), δηλαδή την επιδίωξη μέγιστης αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών, κυρίως στους τομείς της πληροφορικής, των επικοινωνιών και της δικτυοκεντρικής επιχειρησιακής δράσης. Παράλληλα, στρατοί και ένοπλες οργανώσεις της Μέσης Ανατολής αντέδρασαν αναπτύσσοντας αυτό που Ισραηλινοί αναλυτές χαρακτήρισαν “επανάσταση στις στρατιωτικές υποθέσεις των άλλων”.
 
Η ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο το 1982, αποτέλεσε καμπή για την τεχνολογική υπεροχή του Ισραήλ. Στις 9/6/82, το Ισραήλ συνδύασε για πρώτη φορά με αποτελεσματικό τρόπο μη επανδρωμένα αεροσκάφη, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, όπλα αντιραντάρ και σχεδίαση επιχειρήσεων με τη βοήθεια υπολογιστών, καταστρέφοντας μέσα σε λίγες ώρες το μεγαλύτερο μέρος της συριακής αεράμυνας και ένα σημαντικό μέρος των μαχητικών αεροσκαφών της Συρίας, χωρίς να χάσει ούτε ένα αεροσκάφος. Έκτοτε, οι Ισραηλινοί εξασφάλισαν ουσιαστικά αεροπορική κυριαρχία, την οποία διατηρούν μέχρι σήμερα.
 
Η εξέλιξη αυτή μετασχημάτισε ριζικά το επιχειρησιακό περιβάλλον. Ολόκληρο το βάθος μιας χώρας κατέστη προσβάσιμο σε αεροπορικά πλήγματα, ενώ οι μεγάλης κλίμακας χερσαίοι ελιγμοί έγιναν εξαιρετικά δυσχερείς απέναντι σε έναν αντίπαλο που διαθέτει κυριαρχία στον αέρα και ανώτερη τεχνολογική επίγνωση του πεδίου μάχης.
 
Η καταστροφή των συριακών τεθωρακισμένων δυνάμεων στην κοιλάδα Μπεκάα το 1982 υπήρξε προάγγελος όσων ακολούθησαν το 1991 στον Πόλεμο του Κόλπου, όταν ο ιρακινός στρατός συνετρίβη από τις αμερικανικές δυνάμεις. Έκτοτε, έγινε σαφές ότι κανένα κράτος δεν μπορεί πλέον να νικήσει τους Ισραηλινούς στην περιφέρεια τους και τους Αμερικανούς παγκοσμίως, προσπαθώντας να τους μιμηθεί. Έπρεπε να αναζητηθεί διαφορετικό μοντέλο πολέμου.
 
Η απάντηση των αντιπάλων στο πόλεμο
 
Η Συρία και η νεοσύστατη τότε Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν υπήρξαν τα πρώτα κράτη που επιχείρησαν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα. Το βασικό συμπέρασμα ήταν απλό: οτιδήποτε μπορούσε να εντοπιστεί και να πληγεί από αέρος έπρεπε να θαφτεί, να διασπαρεί, να καμουφλαριστεί ή να μεταφερθεί σε σύνθετα περιβάλλοντα, κυρίως αστικές και ορεινές περιοχές. Οι μεγάλες ναυτικές μονάδες και τα βαριά συστήματα αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς θεωρήθηκε ότι δύσκολα θα επιβίωναν. Αντιθέτως, μικρές και διεσπαρμένες μονάδες πυρός, χαμηλού ίχνους, μπορούσαν να συνεχίσουν να αποτελούν απειλή.
 
Παράλληλα, οι Άραβες στρατιωτικοί διαπίστωσαν ήδη από τις συγκρούσεις με το Ισραήλ στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ότι οι πιο αποτελεσματικοί σχηματισμοί τους ήταν οι δυνάμεις καταδρομών, το επίλεκτο ελαφρό πεζικό. Οι μικρές, αποκεντρωμένες μονάδες μπορούσαν να επιχειρούν με μεγαλύτερη επιβιωσιμότητα απέναντι σε έναν τεχνολογικά ανώτερο αντίπαλο. Με το μικρό αποτύπωμα και τις δυνατότητες διείσδυσης, το ελαφρό πεζικό φαινόταν να είναι ένα οπλικό σύστημα κατάλληλο για άμυνα εναντίον δυνάμεων υψηλής τεχνολογίας.
 
Παρόμοια λογική φαίνεται να διέπει και την πρόσφατη απόφαση της Τουρκίας να αυξήσει κατά 15 τις ταξιαρχίες καταδρομών. Η λογική αυτή επηρέασε βαθιά τη στρατιωτική σκέψη της περιοχής. Η Συρία συγκρότησε τρεις μεραρχίες καταδρομών, ενσωματωμένες σε εκτεταμένα αμυντικά συστήματα. Μετά την ήττα του 1991, ακόμη και το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν επιχείρησε να αναδιοργανώσει μέρος των δυνάμεών του στη βάση αυτής της αντίληψης.
 
Ωστόσο, το Ιράν ήταν εκείνο που προχώρησε περισσότερο σε αυτό το μονοπάτι. Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) εξελίχθηκαν σε μια ιδιόμορφη δύναμη: ούτε συμβατικός στρατός ούτε παραστρατιωτική οργάνωση. Συνδύαζε χαρακτηριστικά τακτικού στρατού με λογική ανταρτοπολέμου, αξιοποιώντας αποκεντρωμένες δομές, δίκτυα συμμάχων και ένοπλες οργανώσεις-πληρεξουσίους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
 
Η επιθετική διάσταση
 
Η άμυνα, ωστόσο, δεν αρκεί για τη διεξαγωγή πολέμου. Το κρίσιμο ερώτημα ήταν πώς μπορεί κάποιος να πλήξει έναν τεχνολογικά ανώτερο αντίπαλο, όταν δεν διαθέτει αεροπορική υπεροχή ούτε δυνατότητα συμβατικών χερσαίων επιχειρήσεων. Η πρώτη λύση ήταν επιδρομές με διείσδυση από καταδρομείς ή αντάρτες για να καταφέρουν πλήγμα στον εχθρό με δολιοφθορές, στοχευμένες δολοφονίες και τρομοκρατικές επιθέσεις. Η ανάπτυξη της λογικής του “πολέμου αυτοκτονίας” ενίσχυσε περαιτέρω αυτή τη μορφή δράσης, καθώς εξάλειφε το πρόβλημα της διαφυγής των επιτιθέμενων.
 
Η δεύτερη και σημαντικότερη απάντηση ήταν η ανάπτυξη πυραυλικών δυνατοτήτων. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Σοβιετικοί ανέπτυξαν και διέδωσαν ένα ολόκληρο οπλοστάσιο όπλων κρούσης βασισμένο σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, όπως ο Frog-7, και βαλλιστικούς πυραύλους όπως ο Scud-B, τους οποίους προμηθεύτηκαν ευρέως οι στρατοί της Μέσης Ανατολής. Παρότι οι πρώτοι αυτοί πύραυλοι είχαν περιορισμένη ακρίβεια, δημιουργούσαν ισχυρό ψυχολογικό και πολιτικό αποτέλεσμα.
 
Σταδιακά, όμως, εξελίχθηκαν σε όπλα με αυξανόμενη ακρίβεια και καταστροφικότητα. Οποιοδήποτε κράτος διέθετε Scud-B μπορούσε να εκτοξεύσει, χωρίς μεγάλη ακρίβεια αλλά και, επομένως, χωρίς κίνδυνο αναχαίτισης, ένα ωφέλιμο φορτίο αρκετών εκατοντάδων κιλών εκρηκτικών ή χημικών παραγόντων σε οποιαδήποτε εχθρική πόλη εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.
 
Σε αυτήν τη λύση προχώρησε πολύ ενεργά το Ιράν, σε στενή συνεργασία με τη Βόρεια Κορέα και, δευτερευόντως, με αραβικές χώρες όπως η Συρία και η Λιβύη, και με την υποστήριξη της Κίνας για την προμήθεια ηλεκτρονικών και χημικών εξαρτημάτων. Με αρκετές χιλιάδες πυραύλους, το Ιράν έχει αποκτήσει έτσι μια ικανότητα βολής περίπου δύο κιλοτόνων εκρηκτικών σε μικρή απόσταση (λιγότερο από 1.000 χλμ.) και ενός κιλοτόνου σε μεσαία απόσταση (1.000-3.000 χλμ.), η οποία συνολικά ισοδυναμεί με περίπου δέκα αμερικανικές τακτικές ατομικές βόμβες B61-3. Μπορεί κανείς να φανταστεί ποιες θα ήταν οι συνέπειες αν δεν υπήρχε σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας για να το αντιμετωπίσει.
 
Επιπλέον οι Ιρανοί έχουν επίσης γίνει άριστοι στην τέχνη των μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλης εμβέλειας, όπως του Shahed 136, ικανού να μεταφέρει, με σχετική ακρίβεια, αρκετές δεκάδες κιλά εκρηκτικών σε απόσταση 1.000 χλμ. Η λογική αυτή θυμίζει μορφή “εναέριου ανταρτοπολέμου”: φθηνά μέσα, μαζική χρήση, κορεσμός της αεράμυνας και συνεχής φθορά του αντιπάλου.
 
Σαράντα χρόνια αργότερα
 
Τελικά, μετά τη νίκη του Ισραήλ επί της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης στον Λίβανο, και επί του συριακού στρατού, ο ισραηλινός στρατός δεν αντιμετώπισε άμεσα κανένα κράτος μέχρι το 2024, αλλά πολύ συχνά τις μεγάλες περιφερειακές ένοπλες οργανώσεις στον Λίβανο και στα κατεχόμενα εδάφη. Αντιμετώπισε δηλαδή ένοπλες ομάδες οργανωμένες σύμφωνα με τις προαναφερθείσες μεθόδους: ανταρτικό πεζικό, ολοένα και πιο ικανό και καλά εξοπλισμένο, οχυρωμένο στο έδαφος και τις πόλεις, διαφοροποιημένη δύναμη κρούσης, από τον μικρό πύραυλο μέχρι τον βαλλιστικό πύραυλο.
 
Οι Ισραηλινοί προσαρμόστηκαν δημιουργώντας ένα εξαιρετικά εξελιγμένο “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” (Reconnaissance–Strike Complex – RSC) ικανό να εντοπίζει και να πλήττει στόχους σε πραγματικό χρόνο, από μεγάλες υποδομές μέχρι μεμονωμένα πρόσωπα. Παράλληλα, ανέπτυξαν πολυεπίπεδη αντιπυραυλική άμυνα, ισχυρές αεροχερσαίες δυνάμεις και αναβαθμισμένες τεθωρακισμένες μονάδες, τις οποίες χρησιμοποίησαν εκτεταμένα μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023.
 
Στον τρέχοντα πόλεμο κατά του Ιράν, χρησιμοποιούν την αντιβαλλιστική ασπίδα τους και το “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” τους, μαζί με τα δύο πιο εξελιγμένα όργανά τους: τις ελαφρές δυνάμεις έτοιμες για να δράσουν σχεδόν παντού και τις δυνάμεις κρούσης στον Λίβανο. Είναι ένα ολοκληρωμένο μοντέλο, που περιορίζεται, φυσικά, από την πολιτική αδυναμία ανάπτυξης αυτής της δύναμης κρούσης απευθείας εναντίον του Ιράν.
 
Η αμερικανική εμπειρία είναι κάπως διαφορετική. Η αμερικανική ισχύς, το γιγάντιο “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” της, η πανίσχυρη τεθωρακισμένη και μηχανοκίνητη δύναμή της, και οι αεροπορικές και επίγειες δυνάμεις της δεν αποθαρρύνθηκαν από το να επιτεθούν στο Ιράκ. Μάλιστα συνέτριψαν τον στρατό του δύο φορές και ανέτρεψαν το καθεστώς της Βαγδάτης το 2003. Ωστόσο, τόσο στο Ιράκ όσο και στο Αφγανιστάν, η στρατιωτική νίκη δεν μετατράπηκε σε σταθερό πολιτικό αποτέλεσμα. Οι ΗΠΑ βρέθηκαν αντιμέτωπες με μακροχρόνιο ανταρτοπόλεμο, για τον οποίο δεν ήταν προετοιμασμένες, καθώς οι Αμερικανοί δεν είχαν δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αραβοϊρανική μέθοδο πολέμου.
 
Η εμπειρία αυτή δημιούργησε στην αμερικανική στρατηγική κουλτούρα ένα σύνδρομο “ποτέ ξανά”, ανάλογο με εκείνο που ακολούθησε τον πόλεμο του Βιετνάμ. Σε αντίθεση με τους Ισραηλινούς, οι οποίοι έχουν αγκαλιάσει ξανά τη χερσαία μάχη, οι Αμερικανοί την έχουν απορρίψει. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του τότε υπουργού Άμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς το 2011, ότι οποιοσδήποτε υπουργός εισηγηθεί ξανά αποστολή μεγάλου αμερικανικού στρατού ξηράς στη Μέση Ανατολή «θα πρέπει να εξεταστεί από γιατρό»!
 
Οπότε οι σημερινοί Αμερικανοί ηγέτες αντιμετωπίζουν το Ιράν μόνο με το “Σύμπλεγμα αναγνώρισης-κρούσης” και ένα σύστημα βαλλιστικής και πυραυλικής άμυνας, αποκλείοντας οτιδήποτε άλλο, προκειμένου να αποφύγουν τη “διεξαγωγή πολέμου”. Ο αμερικανικός στρατός θαυμάζει τον εαυτό του και κάνει ό,τι θέλει ή ό,τι μπορεί για να διαχειριστεί τους τεράστιους πόρους και τα μεγαλοπρεπή προγράμματά του, αλλά εξακολουθεί να μην δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για το αραβοϊρανικό μοντέλο. Φυσικά, αυτό δεν ταιριάζει με την κατάσταση και περιμένουμε να δούμε την περαιτέρω εξέλιξη.
 
Συμπέρασμα
 
Ο σημερινός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ από τη μία πλευρά και Ιράν από την άλλη, αποτυπώνει τη σύγκρουση δύο διαφορετικών στρατηγικών και επιχειρησιακών αντιλήψεων. Από τη μία πλευρά βρίσκεται το δυτικό τεχνολογικό μοντέλο: αεροπορική κυριαρχία, δικτυοκεντρικός πόλεμος, πληροφοριακή υπεροχή και ακριβή πλήγματα μεγάλης εμβέλειας. Από την άλλη, το ιρανικό και γενικότερα “αραβοϊρανικό” μοντέλο: διασπορά δυνάμεων, ανθεκτικότητα, πόλεμος φθοράς, χρήση πυραύλων, drones και ένοπλων οργανώσεων-πληρεξουσίων.
 
Η τελική έκβαση της σύγκρουσης παραμένει αβέβαιη. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι ο πόλεμος αυτός δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή. Αποτελεί εργαστήριο για τις μορφές πολέμου του 21ου αιώνα και πεδίο δοκιμής των στρατηγικών αντιλήψεων που θα κυριαρχήσουν στο μέλλον.
 

Η ΦΟΝΙΣΣΑ ΜΑΝΑ

Του 
π. Δημητρίου Μπόκου 
 
Ούτε που κατάλαβε πώς έπεσαν όλοι να τη φάνε ζωντανή. Δεν πρόλαβε καλά-καλά να φανερώσει το μυστικό της και αμέσως στήθηκε στενή πολιορκία γύρω της. Μια συντονισμένη πολυμέτωπη επίθεση ενορχηστρώθηκε εναντίον της. Μα ποιο ήταν το πρόβλημα; 
 
Η Δώρα ήταν έγκυος, μα το παιδί αυτό δεν έπρεπε να γεννηθεί.
Και ποιος το έλεγε αυτό; Όλοι φυσικά. Και πρώτος και καλύτερος ο φίλος, το αγόρι της.
 
Η Δώρα δεν ήταν παρά μια έφηβος. Ένα δεκαεξάχρονο κορίτσι. Και δεν της επιτρεπόταν ακόμα να ορίζει μόνη της τα πάντα για τον εαυτό της. Τη θεωρούσαν, και ήταν βέβαια, ανήλικη ακόμα, μικρή. Ωστόσο δεν της απαγορευόταν, και η ίδια δεν δίσταζε, να έχει δραστηριότητες αρκετά προχωρημένες. Και μάλιστα νόμιζε ότι είχε αργήσει κιόλας. Της άρεσαν τα ηδέα της ζωής, τα ευχάριστα και ωραία, όχι όμως και οι ευθύνες που τα συνοδεύουν κάποτε. Οι γονείς της την ήθελαν ξύπνια, κοινωνική, σύγχρονη, ανοιχτή, με παρέες. Μα κάποτε έχουν και αυτά το τίμημά τους. Δεν είναι πάντα ανώδυνα. Και η Δώρα το έμαθε γρήγορα αυτό, και ως συνήθως, με τον δυσάρεστο τρόπο.
 
Είχε πασχίσει και τα κατάφερε να κάνει σχέση με έναν γοητευτικό μεγαλύτερό της, σχεδόν εικοσάχρονο, με αρκετή ήδη φήμη και πέραση στο ωραίο φύλο. Μα όπως αποδείχτηκε, ο ναρκισσισμός του πρώτευε σε όλα, περίσσευε. Δεν του άφηνε και πολλά περιθώρια για να προσέξει, να φροντίσει, να προστατέψει, να νοιαστεί πραγματικά και τη σύντροφό του. Έτσι, δεν πέρασε πολύς καιρός και η Δώρα βρέθηκε με μια ωραία εγκυμοσύνη. Ήταν γι’ αυτήν κεραυνός εν αιθρία. Ο κόσμος της όλος αναποδογύρισε. Το μόνο που δεν είχε προβλέψει ποτέ μέχρι τότε στο πρόγραμμά της ήταν αυτό. Να φορτωθεί στα δεκαέξι της ένα παιδί.
 
Και τώρα;
 
Ενημέρωσε αμέσως το φίλο της. Μα εκείνος την αποπήρε άγρια. Δεν δέχτηκε να το συζητήσει ούτε στιγμή.
 
- Αύριο κιόλας στο γιατρό! της φώναξε ορθά-κοφτά. Διωχ’ το αμέσως από μέσα σου. Αλλιώς εμένα ξέγραψέ με, δεν θα με ξαναδείς. Είπαμε να χαρούμε τη ζωή, όχι να τη χαραμίσουμε.
Της ανέβηκε της Δώρας το αίμα στο κεφάλι.
 
- Έτσι λοιπόν, παλικαρά μου; Ως εδώ ήταν η αντρειοσύνη σου; Δεν φτουράει παραπέρα καθόλου; Ε, λοιπόν, θα σου το πω μονάχα μια φορά, και μάθε το καλά. Είτε κρατήσω το παιδί μου είτε όχι, μαζί τελειώσαμε! Κλείνουν για σένα πια οριστικά οι πόρτες της ζωής μου. Δρόμο λοιπόν, τιποτένιο, ανεύθυνο, θρασύδειλο ανθρωπάκι! Χάσου απ’ τα μάτια μου, και μη σε ξαναδώ μπροστά μου!
 
Τον έφτυσε κατάμουτρα, του γύρισε απότομα την πλάτη της και, χωρίς να ξανακοιτάξει πίσω της, έφυγε αφήνοντάς τον σύξυλο.
Και τώρα;
 
Πέρασε μέρες σε φοβερή αναστάτωση. Έχασε το γέλιο της, τον ύπνο της, την όρεξή της. Παράτησε το διάβασμα, έκανε απουσίες ένα σωρό. Μια βαριά κατάθλιψη την κυρίευσε. Οι γονείς της είδαν την αλλαγή, ανησύχησαν. Την πίεσαν να τους δώσει εξηγήσεις. Στην αρχή αρνιόταν να μιλήσει, αλλά τελικά, μη βλέποντας λύση στο αδιέξοδο, αναγκάστηκε να τους φανερώσει το μυστικό.
 
Πέσαν απ’ τα σύννεφα οι άνθρωποι. Τί θα έκαναν τώρα; Δεν είχαν αντιμετωπίσει ποτέ κάτι παρόμοιο. Το σκέφτηκαν για λίγο. Είπαν να το κουβεντιάσουν και με τους δικούς τους, αδέρφια δηλαδή, τους πιο κοντινούς. Μα το πράγμα δεν άργησε να κυκλοφορήσει. Εμπιστευτικά δήθεν, αλλά ξέφυγε. Ο συγγενικός περίγυρος έγινε σύντομα στενός κορσές, ασφυκτικός κλοιός για τη Δώρα.
 
Ο πατέρας της αποδείχτηκε κάθετος τελικά. Έβλεπε το βάρος μιας ανεπιθύμητης κυοφορίας συντριπτικό για την ανήλικη κόρη του. Ήταν αδιανόητο πράγμα, άκρως καταστροφικό, η εισβολή ενός παιδιού στη ζωή της τώρα. Η κόρη του ήταν ακόμα παιδί. Μια μικρή, ανώριμη δεκαεξάχρονη. Ο απροσδόκητος, απρογραμμάτιστος, ανέλπιστος ερχομός ενός παιδιού θα σήμαινε την πλήρη ανατροπή. Το μέλλον, οι σπουδές, η καριέρα, τα όνειρά της, τα πάντα θα τινάζονταν στον αέρα.
 
Η Δώρα πάλευε. Καταλάβαινε μια χαρά τον πατέρα της. Οι ίδιες σκέψεις αλώνιζαν και μέσα της, ταλάνιζαν χωρίς οίκτο την ψυχή της. Μα και πάλι, πώς να απαλλαγεί απ’ το παιδί της έτσι απλά; Δεν ήταν τόσο ασήμαντο το πράγμα. Σαν να πέταγε ένα βρώμικο ρούχο από πάνω της, και … ούτε γάτα ούτε ζημιά! Την εκνεύριζε που όλοι ξεφύτρωσαν ξαφνικά συμβουλάτορες δίπλα της και την παρακινούσαν να μην το σκέφτεται καθόλου. Πως είναι τόσο απλό και συνηθισμένο, ένα τίποτε πια αυτό το πράγμα σήμερα. Και πως δεν θ’ άξιζε για μια επιπολαιότητα της στιγμής να καταστρέψει ανεπανόρθωτα τη ζωή της.
 
Μα η αιχμή του δόρατος όλων των καλοθελητών που τη στόχευαν με τα «στοργικά» βέλη τους, ήταν η θεία της. Αδελφή του μπαμπά της, μορφωμένη γυναίκα, αλλά και σκληρή φεμινίστρια. Δεν θα το άντεχε να μην συμβουλέψει δεόντως την άτυχη ανιψιά της.
 
- Το θέμα αυτό ανήκει πλέον στα πράγματα που έχουν λυθεί οριστικά και δεν προβληματίζουν σήμερα τον άνθρωπο, της είπε με ακαδημαϊκό, δασκαλίστικο ύφος. Η γυναίκα έκανε επικούς αγώνες για να κερδίσει την ελευθερία της από τα δεσμά που τη σφιχτόδεναν στο σκοταδιστικό παρελθόν. Κοινωνικές, πολιτικές και θρησκευτικές αντιλήψεις που την ήθελαν υποταγμένη, καταπιεσμένη, χωρίς γνώμη, χωρίς λόγο και δικαίωμα στη ζωή, έχουν πάει μια για πάντα στον κάλαθο των αχρήστων. Έχει κερδίσει τα αναφαίρετα δικαιώματα να αποφασίζει ελεύθερα για τη ζωή της, να διαθέτει το κορμί της όπως θέλει, να ρυθμίζει τη σεξουαλικότητά της και όλα τα του εαυτού της κατά βούληση, με μια κουβέντα, να αυτοπροσδιορίζεται. Και η διακοπή της κύησης είναι κατακτημένο της δικαίωμα χάρη στους σκληρούς αγώνες του φεμινισμού. Δεν μπορεί πια να της το στερήσει κανένας σήμερα. Το σώμα σου είναι το κάστρο σου. Εσύ αποφασίζεις τι θα γίνει σ’ αυτό. Και το έμβρυο κομμάτι του κορμιού σου είναι. Το κόβεις και το πετάς όποτε θέλεις, χωρίς να χρωστάς να δώσεις λόγο σε κανένα. Η ζωή σου ολόκληρη σου ανήκει. Πάρε την στα χέρια σου. Μην αφήσεις κανέναν και τίποτε να σου την καταστρέψει. Όχι άλλα πισωγυρίσματα σε σκοταδιστικές εποχές!
 
Η Δώρα άκουγε σιωπηλή, μα ανέβαζε μέσα της στροφές.
 
- Θειούλα μου αγαπημένη, της είπε με κάποια ειρωνεία όταν εκείνη τελείωσε, μου τα ’χεις ξαναπεί όλ’ αυτά πολλές φορές και τα ξέρω καλά. Κράτα για τον εαυτούλη σου τα βολικά φεμινίστικα τροπαριάκια σου για τα αναφαίρετα δικαιώματά μας. Φυσικά και έπρεπε να βγει απ’ τη δουλεία η γυναίκα, απ’ την υποταγή, την κακομεταχείριση, δεν αντιλέγω. Μα τώρα έφτασε στο άλλο άκρο. Τα έκανε όλα απόλυτο δικαίωμά της. Δεν είναι κομμάτι του κορμιού μας το παιδί, όσο κι αν μας βολεύει να το λέμε έτσι για να κοιμίζουμε τη συνείδησή μας καλά. Είναι μια άλλη ζωή και μάλιστα ανυπεράσπιστη, αδύναμη ζωή, που δεν δικαιούμαστε να την αγγίξουμε καθόλου. Ένας άλλος άνθρωπος έξω από μας. Η προστασία της ζωής του είναι χρέος μας πρωταρχικό και όχι πισωγύρισμα στον σκοταδισμό, όπως σου αρέσει υποκριτικά να λες. Αφουγκράστηκες ποτέ τη σιωπηλή του κραυγή, όταν το κομματιάζουν ανελέητα; Κι αλήθεια, κατά τη γνώμη σου, πότε αποκτάει δικαίωμα στη ζωή; Πότε, σε ποια φάση ακριβώς, γίνεται άνθρωπος; Πότε αρχίζει για σένα ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή; Από την αρχή, από την πρώτη στιγμή της σύλληψης, είναι άνθρωπος, με σώμα και ψυχή, με όλα τα δικαιώματα στη ζωή, κι ας μην το παραδέχεσαι.
 
Κάτι πήγε να πει ξανά η θεία που πέταγε σπυράκια όταν άκουγε για ψυχή και τέτοια, μα η Δώρα την έκοψε.
 
- Άστα, θειούλα μου, μην προσπαθείς, ξέρω τι θα μου πεις, δεν ωφελεί. Δεν ξέρω ακόμα τι θα κάνω με το παιδί μου. Όμως, αν είναι να μην το κρατήσω, δεν θα το κάνω γιατί πιστεύω πως είναι τάχα ένα άχρηστο κομματάκι κρέας στο σώμα μου. Αλλά γιατί βρίσκομαι σε φάση που μού είναι όντως ασήκωτο βάρος ένα παιδί. Δεν ξεγελώ τον εαυτό μου. Αν θα το κάνω, από δειλία και αδυναμία θα το κάνω. Εν γνώσει μου θα σταματήσω μια ζωή, θα σκοτώσω άνθρωπο. Θα πετάξω αυτό το βάρος από πάνω μου, μα θα φορτώσω την ψυχή μου με άλλο βάρος παντοτινό. Μην παιδεύεσαι να μου χρυσώσεις το χάπι, θειούλα μου. Εκτιμώ το ενδιαφέρον σου, να ’σαι καλά, μα άσε με στο βάσανό μου!
 
Η διαβασμένη θεία δεν τόλμησε να συνεχίσει περισσότερο. Τα μάζεψε μουδιασμένη και έφυγε. Τα παιδιά, με την ανόθευτη ευθυκρισία τους, βλέπουν πιο καθαρά τα πράγματα απ’ τους μεγάλους.
 
Μες στον ατέλειωτο ορυμαγδό των συζητήσεων, η μόνη που βρέθηκε πραγματικά στο πλευρό της νεαρής κοπέλας, ήταν η μάνα της.
 
- Όλα είναι εναντίον σου, κόρη μου, της είπε. Μα εγώ δεν στέκομαι στα πρακτικά. Δεν λέω, είναι τεράστιο πρόβλημα να κουβαλάς από τώρα ένα μωρό στην πλάτη σου, μα όλα αυτά, όσο δύσκολα κι αν είναι, αντιμετωπίζονται, δεν είναι το χειρότερο. Εκείνο που δεν διορθώνεται και δεν γυρίζει πίσω, είναι η αφαίρεση της ζωής. Όσο κι αν θέλει ο κόσμος σήμερα να το υποβαθμίζει το θέμα, να το βλέπει σαν ένα τίποτε, επειδή έτσι τον βολεύει, δεν παύει να είναι πάντα αυτό που είναι: Ο τερματισμός μιας ζωής. Της ζωής του παιδιού σου. Και αυτό δεν είναι κάτι που θα σε αφήσει ποτέ σε ησυχία, ακόμα κι αν το απωθήσεις στο σκοτεινότερο άδυτο της ψυχής σου. Θα το έχεις πάντα απέναντί σου. Κράτησέ το, κόρη μου! Μην έρχεσαι αντιμέτωπη με τον Θεό. Εγώ θα σου το μεγαλώσω, γλυκειά μου, μη φοβάσαι, μην έχεις έγνοια καθόλου γι’ αυτό.
 
- Το ξέρω πως θα το κάνεις, μαμά μου, είπε η Δώρα πέφτοντας στην αγκαλιά της με δάκρυα, μα αυτό ακριβώς είναι που δεν θα ’θελα ποτέ να γίνει. Να σταυρωθείς εσύ για χατίρι δικό μου. Ξέρω πως το εννοείς πραγματικά και είσαι έτοιμη να θυσιάσεις τα πάντα γι’ αυτό. Το πιστεύω κι εγώ πως είναι έγκλημα αυτό που με παρακινούν να κάνω, μα δεν μπορώ να θυσιάσω εσένα για να ξεφύγω εγώ. Δεν θέλω να χαλάσω το παιδί μου, αν και δεν αισθάνομαι ακόμα τίποτε γι’ αυτό, είναι πολύ νωρίς για να νιώσω από τώρα μάνα, μα δεν μπορώ να σου μεταφορτώσω τέτοιο βάρος, όσο κι αν είσαι πρόθυμη να το σηκώσεις. Πραγματικά δεν ξέρω τι να κάνω. Ίσως καλύτερα να αφεθώ στα χέρια του Θεού, που και να με δείρουν ακόμα, θα με δείρουν φιλάνθρωπα.
 
Η Δώρα πάλευε. Δεν μπορούσε να πάρει απόφαση. Πέρασε μέρες μαρτυρικές. Μα στο τέλος νίκησαν οι πολλοί, την κλόνισαν. Με το πες-πες ο ένας, ο άλλος, κατάφεραν με τα πολλά να τη φέρουν στα νερά τους. Ορθώθηκε τελικά πελώριο μέσα της, φάνταξε ανυπέρβλητο το πρόβλημα ενός παιδιού στα δεκαέξι της. Δεν ήταν παρά μια ανήλικη, ένα παιδί ακόμα κι αυτή. Με βαριά καρδιά σύρθηκε στη μαιευτική κλινική. Με συνοπτικές διαδικασίες το ανεπιθύμητο βάρος φυγαδεύτηκε απ’ το κορμί της. Μα βάρυνε αμέσως η ψυχή της, που είχε ακόμα την παιδική καθαρότητα και ειλικρίνεια να βλέπει τα πράγματα στην αληθινή τους διάσταση, μακριά απ’ τους παραμορφωτικούς φακούς της υποκρισίας των μεγάλων.
 
Έχασε τον ύπνο της, καθώς οι σιωπηλές κραυγές του μωρού της συγκλόνιζαν δραματικά τα όνειρά της. Οι νύχτες κατάντησαν εφιαλτικές. Ήταν φορές που ξυπνούσε αλαφιασμένη, σαν από κλάμα μωρού, πνιγμένη στα δάκρυα. Άλλοτε τιναζόταν σύγκορμη, καθώς ένα μωρό πλανιόταν συχνά απ’ τα σκοτάδια προς το μέρος της, τέντωνε τα ματωμένα χεράκια του και της φώναζε σπαραχτικά:
- Μη με αφήνεις, μαμά μου! Σώσε με, μαμά μου!
 
Ένιωθε να συνθλίβεται από το βάρος των ενοχών της. Ήταν λοιπόν μια φόνισσα; Σκέπασε με ένα πανί την εικόνα της Βρεφοκρατούσας Παναγίας που είχε στο δωμάτιό της. Δεν άντεχε να αντικρύζει το βλέμμα της. Δεν τόλμαγε ούτε να υψώσει τη σκέψη της στον Θεό.
 
Η μάνα της θλιβόταν, αγωνιούσε. Την αγκάλιαζε, τη φιλούσε, πάσχιζε να ελαφρύνει την κατάσταση. Με τα πολλά κατάφερε να την παίρνει μαζί της κάπου-κάπου στη Θεία Λειτουργία.
 
Η Δώρα δεν έλειπε μικρή από την Εκκλησία, αλλά στην εφηβεία της κάπου τα είχε παρατήσει αυτά. Και να που τώρα, ξαναμπαίνοντας στον οικείο της χώρο, άρχισε να νιώθει σιγά-σιγά καλύτερα. Ανεπαίσθητα στην αρχή, όλο και περισσότερο κατόπιν, η ψυχή της άρχισε λιγάκι να ανασαίνει. Αποτόλμησε μάλιστα να σταθεί κάποτε μπρος στην εικόνα της Παναγίας. Γονάτισε με συντριβή και με τα μάτια της υγρά ψιθύρισε:
- Συχώρεσέ με, Παναγία μου! Εσύ μόνο μου έμεινες.
 
Ένας ξένος ιερομόναχος λειτούργησε μια μέρα στον ναό τους. Η σεβάσμια μορφή του, το ήρεμο ύφος του, ο ιεροπρεπής του τρόπος, την τράβηξαν. Στο τέλος, χωρίς να το ’χει προσχεδιάσει, κάτι την έσπρωξε να τον πλησιάσει. Του ζήτησε να της διαθέσει λίγα λεπτά. Ο γέροντας συναίνεσε. Η Δώρα ένιωσε την ανάγκη να ξεδιπλώσει αυθόρμητα την ψυχή της μπροστά του. Με δάκρυα και λυγμούς εξέθεσε τα πάντα, ομολόγησε το τρομερό της ολίσθημα.
 
- Υπάρχει ελπίδα για μένα; ρώτησε με απόγνωση.
Ο γέροντας την άκουσε προσεκτικά.
- Μεγάλες όντως οι αμαρτίες σου, παιδί μου! της είπε με συμπάθεια. Πρώτα, η ανευλόγητη σχέση σου. Μόλυνες τον ναό του Αγίου Πνεύματος, το σώμα σου. Και η πρώτη σου αμαρτία έφερε ξοπίσω της τη δεύτερη, τη μεγαλύτερη. Αλλά θάρρος, κόρη μου! Μην απελπίζεσαι. Ο Θεός δεν έπαψε να σε αγαπάει το ίδιο, όπως και πρώτα. Δεν θα σε απορρίψει ποτέ. Απ’ τη στιγμή που θέλεις να ξαναγυρίσεις κοντά του, η αγκαλιά του είναι πάντα ανοιχτή. Μην έχεις την παραμικρή αμφιβολία γι’ αυτό. Είσαι πολύτιμη πάντα, ανεκτίμητη γι’ αυτόν.
 
- Με το παιδί όμως τι γίνεται; Δεν πρόκειται να γυρίσει ξανά στη ζωή.
- Σίγουρα, υπάρχουν και μη αναστρέψιμες συνέπειες από την αμαρτία μας. Αυτά τα αφήνουμε στο έλεος του Θεού. Εκείνος θα τα διαχειρισθεί με τον καλύτερο τρόπο.
- Η μάνα μου λέει πως η ανεπανόρθωτη ζημιά είναι διπλή. Δεν χάνει τη ζωή του απλώς ένα παιδί, μα ένα αβάπτιστο παιδί. Του κλείνουμε την είσοδο στη Βασιλεία του Θεού.
- Έτσι μας είπε ο Χριστός. Στη Βασιλεία του θα μπούνε μόνο οι βαφτισμένοι, οι γεννημένοι «εξ ύδατος και Πνεύματος». Αλλά τα κρίματα του Θεού, οι σοφές του ενέργειες, οι τρόποι του, οι λύσεις του, είναι άπειρες, ανεξερεύνητη άβυσσος. Μπορεί λοιπόν κι αυτό να το βολεύει κάπως η απέραντη αγάπη του. Ποιος ξέρει; Αποκλείεται να θεωρήσει ως βάπτισμα αίματος τον μαρτυρικό θάνατο του αγέννητου παιδιού, όπως γινόταν και με πολλούς μάρτυρες;
 
- Εγώ τι θα μπορούσα να κάνω γι’ αυτό;
- Να προσεύχεσαι για την ψυχή του καθημερινά. Δος του ένα όνομα και κάνε κομποσχοίνι τακτικά γι’ αυτό. Και να δίνεις ελεημοσύνες, όταν μπορείς, ειδικά για την ψυχούλα του. «Για το αδικοχαμένο μου παιδί αυτά, Χριστέ μου», να λες. Και είναι μεγάλος ο Θεός!
- Και με μένα; Τί θα γίνει με όλ’ αυτά που έχω κάνει;
- Ας δούμε λοιπόν και τον δικό σου κανόνα. Και πρώτα-πρώτα, κάθε μέρα να μετανοείς για όσα έπραξες. Βέβαια, θα συγχωρηθούν αμέσως τώρα οι αμαρτίες σου, με την εξομολόγηση που έκανες, μα εσύ μην τις ξεχάσεις ποτέ. Να τις θυμάσαι πάντα, να μετανοείς κάθε μέρα. Αυτό θα σε κρατάει σε ταπείνωση, θα ανεβάζει την ψυχή σου στον Θεό. Και θα σε προφυλάξει από παρόμοιες αμαρτίες ξανά.
 
Στο εξής λοιπόν, μακριά από ανευλόγητες σχέσεις. Αρκετά τσαλάκωσες την ψυχή σου μ’ αυτές. Είσαι ναός Θεού, σ’ αυτόν ανήκεις, μην το ξεχνάς. Φύλαξε τη θεϊκή σου εικόνα, «σεαυτόν αγνόν τήρει». Άσε τον κόσμο και τα μυαλά του. Ξέρει μόνο να βάζει το θέλημά του πάνω κι απ’ τον Θεό. Μοναδικό του κριτήριο, η φιλήδονη ευχαρίστηση, η φίλαυτη καλοπέρασή του.
 
Να προσεύχεσαι και να νηστεύεις όπως ορίζει η Εκκλησία μας για όλους τους Χριστιανούς. Και λίγες στρωτές μετάνοιες, εδαφιαίες, αν μπορείς, ακόμα καλύτερα. Νέο κορίτσι είσαι, δεν θα σε δυσκολέψουν αυτές.
 
Μα το σπουδαιότερο απ’ όλα, βάλε τη Θεία Λειτουργία ανελλιπώς στη ζωή σου. Από εκεί θα έχεις τη μεγαλύτερη ευλογία. Από τη Θεία Κοινωνία όμως μακριά!
- Ως πότε, γέροντα; Δεν θα ξανακοινωνήσω ποτέ;
- Θα κοινωνήσεις, κόρη μου! Σιγά-σιγά, με υπομονή. Όλα στην ώρα τους. Να κάνεις πρώτα τον κανόνα σου. Να καταφέρεις πρώτα καλά αυτά που είπαμε. Και όταν θα ’ναι ο καιρός, θα κοινωνήσεις.
 
Αλάφρωσε λιγάκι η ψυχή της. Πώς τη φώτισε ο Θεός και μίλησε στον αγιασμένο άνθρωπο; Άρχισε να παίρνει τα πάνω της σιγά-σιγά, να κάνει καταπώς τη συμβούλεψε. Στη θύμηση των αμαρτιών της έκλαιγε καθημερινά. Μα όχι πια απελπισμένα. Ο ύπνος της πήρε να ηρεμεί, οι φριχτοί εφιάλτες της χάθηκαν. Η σκέψη του Θεού δεν τη φόβιζε πια. Τη γέμιζε γλυκειά ελπίδα και εμπιστοσύνη. Προσευχόταν κατανυκτικά, ήρεμα, ταπεινά. Ξεσκέπασε και την εικόνα της Παναγίας στο δωμάτιό της. Την έπαιρνε αγκαλιά στο κρεβάτι της κάθε βράδυ.
- Μη με εγκαταλείψεις κι εσύ, Παναγία μου! Ελέησέ με, Κύριε, τη φόνισσα δούλη σου!
 
Οι μήνες πέρασαν, «έφθασε καιρός, η των πνευματικών αγώνων αρχή», η Μεγάλη Σαρακοστή. Μια Κυριακή ο ξένος ιερομόναχος ξαναφάνηκε στον ναό τους. Τη φώναξε κοντά του μετά τη Λειτουργία, μίλησαν, της έδωσε οδηγίες να νηστέψει λίγο παραπάνω τη Σαρακοστή. Της έλυσε τον κανόνα και της έδωσε ευλογία να κοινωνήσει το Πάσχα. Η Δώρα πέταξε απ’ τη χαρά της.
 
Όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα, πρωί-βράδυ, δεν έλειψε στιγμή από την Εκκλησία. Ήταν η πρώτη φορά που ζούσε πραγματικά βήμα-βήμα το κατανυκτικό μεγαλειώδες μυστήριο του θείου Πάθους.
 
Έφτασε και το πολυπόθητο βράδυ της Ανάστασης. Ο χαρμόσυνος παλμός του συνεπήρε τα πάντα. Με τη λαμπάδα της αναμμένη στο χέρι, γεμάτη φως έξω και μέσα, πλησίασε κι αυτή τελευταία, ταπεινά, με καρδιοχτύπι, τρέμοντας, να κοινωνήσει. Μέσα της προσευχόταν αδιάλειπτα, σιωπηλά.
- Ελέησέ με, Κύριε, την …
- Μεταλαμβάνει η δούλη του Θεού …
- Φόνισσα! παραλίγο να της ξεφύγει αυθόρμητα, λόγω κεκτημένης προσευχητικής συνήθειας.
- …Θεοδώρα, συνέχισε ο ιερέας που τη γνώριζε φυσικά από μικρή, εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον…
 
Ο Χριστός αγκάλιαζε με άπειρη στοργή το αγαπημένο του πλάσμα. Δεν έβλεπε καμιά φόνισσα μπροστά του. Της φάνηκε πως ανέτειλε μέσα της ανέσπερο φως. Τα πάντα γέμισαν χαρά. «Ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια».
 
Όλα ήταν φωτεινά, πολύ φωτεινά, εκείνη τη λαμπριάτικη νύχτα. Ακόμα και τα όνειρά της. Καθώς σε λίγο έγερνε με την εικόνα της Παναγίας, ως συνήθως, στην αγκαλιά της και τα μάτια της σφάλιζαν νυσταγμένα, η αναστημένη ψυχή της συνέχισε να πετάει στα λαμπερά λιβάδια του Παραδείσου. Μέσα από μυριάδες ολοφώτεινες μορφές, ένα γελαστό παιδάκι με αγγελική θωριά ξεχώρισε, αστράφτοντας στο φως. Την πλησίασε.
- Μαμά, μαμά μου! φώναξε απλώνοντας τα χεράκια του γεμάτο χαρά.
Η Δώρα σκίρτησε.
 
- Παιδί μου! Αγαπημένο μου παιδί! φώναξε δυνατά και το άρπαξε με λαχτάρα στην αγκαλιά της. Το φιλούσε κλαίγοντας από χαρά, δεν χόρταινε να το σφίγγει, να το χαϊδεύει.
- Θα με συχωρέσεις ποτέ, γλυκό μου αγόρι; Θα συγχωρέσεις την άκαρδη μάνα σου;
- Σ’ αγαπάω πολύ, μαμά μου, πάντα θα σ’ αγαπάω! Και θα σε περιμένω να ζήσουμε εδώ παντοτινά, τη ζωή που δεν ζήσαμε ποτέ μαζί στη γη.
Ξύπνησε με το μαξιλάρι της μουσκεμένο από το κλάμα.
 
Μα ήταν η πρώτη φορά που αισθανόταν να τρέμουν συθέμελα τα έγκατά της, από χαρά και συγκίνηση τρελά να φτεροκοπάει η ψυχή της!
 
Πάσχα 2026

Υπάρχει κίνδυνος επιδημίας χανταϊού; – Έχουν βρει τεστ ανίχνευσης;

Γράφει η ΜΑΥΡΟΥ ΟΛΓΑ
 
 
Αν και υπάρχουν τεστ για τα πάνω-κάτω 40 στελέχη του χανταϊού, μπορούν να δώσουν αξιόπιστη “απάντηση” μόνον αν κάποιος είναι στην αρχή της λοίμωξης – όχι αν είναι προς το παρόν απλώς φορέας. Υπάρχουν τεστ, αλλά μόνον για όσους παρουσιάζουν ήδη συμπτώματα ή, παρότι προς το παρόν ασυμπτωματικοί, βρίσκονται στο πρώτο στάδιο της λοίμωξης. 
 
Ακόμα κι αυτά τα υψηλών απαιτήσεων τεστ ή εξετάσεις απαιτούν συχνά επανάληψη και γίνονται με αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Δεν πωλούνται πάντως self test. Η εξέταση προϋποθέτει κατά κανόνα λήψη αίματος. Θέμα εμβολιασμού δεν τίθεται, αφ’ ενος λόγω της σπανιότητας της νόσου, αφ’ ετέρου λόγω της πολύ περιορισμένης αποτελεσματικότητας των υπαρχόντων (πειραματικών στην ουσία) εμβολίων. Πολλοί αναρωτιόνται αν μπορούν να κάνουν τεστ για να είναι ήσυχοι – πχ αν φιλοξενούν κάποιον φίλο ή τουρίστα προερχόμενο από την Αργεντινή, όπου ο χανταϊός είχε πέρσι 100 κρούσματα.
 
Όμως ακόμα και τα έγκριτα τεστ δεν δείχνουν τίποτα, όσο ο άνθρωπος είναι απλώς φορέας. Θα δείξουν μόνον όταν ο οργανισμός αρχίσει να παράγει αντισώματα στα αντιγόνα του ιού, δηλαδή όταν πλέον η λοίμωξη γίνεται πιο ενεργή. Επιπλέον, για λόγους ασφαλείας και οικονομίας μάλλον, δεν πωλείται τεστ που ανιχνεύει συχνά (αλλά όχι πάντα) τον ιό στο βλεννογόνο της μύτης, όπως τα test γρίπης και covid. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους: Θέμα κόστους, καθώς το αξιόπιστο τεστ είναι πολύ ακριβό.
 
Είναι επικίνδυνος ιός και υπάρχει θέμα ασφαλείας αν το χρησιμοποιημένο κιτ πεταχτεί στα σκουπίδια.
 
Ως επικίνδυνος ιός με θνητότητα από 10 έως 50% και πρέπει να δηλώνεται, ενώ με τα self test ο ασθενής και το περιβάλλον του μπορεί να ρισκάρουν να μη δηλώσουν το κρούσμα.
 
Η σωστή διάγνωση απαιτεί πολύ ειδικό εξοπλισμό, τον οποίο δεν διαθέτουν ούτε καν όλα τα μεγάλα μικροβιολογικά εργαστήρια στην Ελλάδα, οπότε το self test είναι ευλόγως πιο πιθανό να δίνει λανθασμένη διάγνωση.
 
Ακόμα και με πλήρη αιματολογική εξέταση, συχνά χρειάζεται επανάληψη μετά από 72 ώρες για την πιθανότητα μη ανίχνευσης, οπότε αντιλαμβάνεται κάποιος πόσο αβέβαιο είναι ένα self test, που δεν επαναλαμβάνεται και θα μπορούσε να το κάνει π.χ. ένας εμπύρετος τουρίστας, ο οποίος εν συνεχεία μένει ήσυχος ότι έχει απλή ίωση.
 
Επισημαίνεται δεν ότι ως ιός είναι δύσκολο μεν να μεταδοθεί, αλλά όχι αδύνατον, και ότι μεταδίδεται κυρίως στα πρώτα στάδια της λοίμωξης, όταν δηλαδή ο ασθενής μπορεί να πιστεύει ότι έχει ένα απλό κρυολόγημα.
 
Χανταϊός: Η παραπλανητική ηπιότητα
 
Αυτά τα θέματα είναι σημαντικά σε πρώτη φάση κυρίως για χώρες οι οποίες στηρίζονται στον τουρισμό, όπως η δική μας. Σημαντικότερο όλων είναι ότι επειδή δεν υπάρχει θεραπεία, ο τουρίστας ή το περιβάλλον του μπορεί να θεωρήσουν ότι θα το παλέψουν μόνοι τους με ξεκούραση κλπ. Όμως ο ιός πλήττει ή το αναπνευστικό ή τα νεφρά και η υποστηρικτική αγωγή μπορεί να μη θεραπεύει, αλλά στηρίζει τον οργανισμό να παλέψει και είναι απαραίτητη – μπορεί δε να παρασχεθεί μόνον σε νοσοκομείο.
 
Σε σπάνιες περιπτώσεις η λοίμωξη είναι όντως ήπια, όμως στη συντριπτική πλειοψηφία των νοσούντων, το νόσημα ξαφνικά εξελίσσεται σε βαρύτατη λοίμωξη-ραγδαία επιδείνωση. Η 69χρονη Ολλανδή από το κρουαζιερόπλοιου νόσησε ήπια δέκα μέρας μετά το θάνατο του συζύγου της και κατέρρευσε 15 μέρες μετά στο αεροδρόμιο –εισήχθη άμεσα σε ΜΕΘ, αλλά πέθανε 24 ώρες μετά την εισαγωγή της στο νοσοκομείο του Γιοχάνεσμπουργκ.
 
Ο γιατρός του πλοίου για την περίπτωσή της αναφερόταν σε εμπύρετη γαστρεντερίτιδα… Ο Ολλανδός γιατρός νόσησε κι αυτός, αλλά δεν ξέρουμε τίποτα για την κατάσταση της υγείας του. Αρχικά ειπώθηκε ότι ήταν βαριά και εν συνεχεία ότι παρουσίασε ήπια βελτίωση και ότι η κατάστασή του είναι σταθερή. Λόγω της νόσου του ανέλαβε γιατρός στο πλοίο ένας Αμερικανός ογκολόγος. Δεν ξέρουμε ποιος από τους δυο είχε διαγνώσει την άτυχη Ολλανδέζα, με “εμπύρετη γαστρεντερίτιδα”.
 
Επώαση έως και δύο μήνες μετά
 
Η Γαλλίδα επιβάτιδα αεροσκάφους (είχε επιβιβαστεί στο ίδιο αεροπλάνο με την 69χρονη Ολλανδέζα, προτού η ηλικιωμένη καταρρεύσει), ενώ αρχικά είχε ήπια εικόνα, η κατάστασή της επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας, με αποτέλεσμα να νοσηλεύεται τώρα σε σοβαρή κατάσταση, σε μονάδα λοιμωδών νοσημάτων στο Παρίσι. Ένας 69χρονος Βρετανός νοσηλεύεται σε ΜΕΘ σε σταθερή κατάσταση.
 
Ένας Ελβετός επιβάτης νοσηλεύεται στη Ζυρίχη, αφού βρέθηκε θετικός στον ιό των Άνδεων. Αντίθετα, ένας Γερμανός υπήκοος, που είχε απομακρυνθεί ως ύποπτο κρούσμα, βγήκε αρνητικός στις εξετάσεις. Ένας Αμερικανός επιβάτης του πλοίου που μεταφέρθηκε αεροπορικώς στη Νεμπράσκα βρέθηκε επίσης θετικός, αλλά παραμένει ασυμπτωματικός. Ένας δεύτερος Αμερικανός παρουσιάζει μέχρι στιγμής ήπια συμπτώματα. Όλοι πάντως είναι σε καραντίνα, όπως και οι στενές επαφές τους.
 
Ο χανταϊός θα μπορούσε να προκαλέσει νέα πανδημία, ή να προκαλέσει τη λήψη έκτακτων μέτρων και εμβολιασμους και καραντίνες; Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ξεκαθαρίσει με επιστημονικά επιχειρήματα ότι δεν διαφαίνεται τέτοια εξέλιξη, εκτός κι αν γίνουν λάθη στη λήψη μέτρων ή αν η Δύση σνομπάρει τα κρούσματα σε “μακρινές χώρες”, οπότε αυτά μπορεί κάποια στιγμή να πλήξουν και τους Ευρωπαίους.
 
Όμως εν γένει η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι αρκετά δύσκολη. Τα μέτρα και τα εμβόλια προς το παρόν αποκλείονται και για έναν ακόμη λόγο: Όταν η ΕΕ αντιμετώπισε τον Covid με ακραία μέτρα, είχε πολύ διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες από αυτές που έχει σήμερα, λόγω των συγκρούσεων στην Ουκρανία και στο Ιράν.
 
Η εξάπλωση δεν θεωρείται πιθανή, επειδή υπάρχει η συγκρατημένη βεβαιότητα ότι ο ιός μεταδίδεται μόνον με σχετικά στενή επαφή. Όμως το μεγάλο μειονέκτημα είναι ότι ενώ αρχίζει για εμάς η τουριστική περίοδος και η αυξημένη κινητικότητα, ο ιός μπορεί αν επωάζεται για μία έως οκτώ εβδομάδες – δηλαδή πολύ μεγάλο διάστημα για να ανιχνευθούν οι επαφές του φορέα.
 
Τα τεστ
 
Τα τεστ και οι εξετάσεις είναι κυρίως ο έλεγχος ορού που ανιχνεύει αντισώματα IgM, τα οποία δείχνουν πρόσφατη ή οξεία λοίμωξη, ο μοριακός έλεγχος PCR-RΤ που ανιχνεύει το γενετικό υλικό (RNA) του ιού στο αίμα ή σε ιστούς, κυρίως κατά την οξεία φάση της νόσου, καθώς και η αξιοποίηση της ανοσοϊστοχημείας που ανιχνεύει το ιικό αντιγόνο αποκλειστικά σε ιστούς του σώματος – εξέταση που κυρίως χρησιμοποιείται στη διάγνωση κακοήθειας.
 
Τα στελέχη του χανταϊού είναι περίπου σαράντα και έχουν κάπως διαφορετικά αντιγόνα, αλλά τα περισσότερα είναι κοινά. Τα τεστ έχουν σχεδιαστεί για να πιάνουν τα αντιγόνα που έχουν κοινά όλοι οι χανταϊοί. Μόνον ένας – εξαιρετικά σπάνιος – έχει “δικό του” τεστ, επειδή δεν έχει κανένα κοινό αντιγόνο με τους άλλους.
 
Πρόκειται για τον ιό Thottapalayam που απομονώθηκε από ένα είδος μυγαλής και όχι σε τρωκτικό. Επειδή η μυγαλή εξελίχθηκε ανεξάρτητα από τα ποντίκια και τους αρουραίους, οι ιοί που φέρει ακολούθησαν μια τελείως διαφορετική εξελικτική πορεία, με αποτέλεσμα να είναι “ξένοι” προς τα καθιερωμένα διαγνωστικά πρότυπα. Προς το παρόν, πάντως ο ιός Thottapalayam δεν έχει συνδεθεί επίσημα με ανθρώπινη νόσο, αν και έχουν βρεθεί αντισώματα σε ανθρώπους με πυρετό στην Ινδία και την Ταϊλάνδη.
 
Στην Ελλάδα, οι ιοί που μας απασχολούν είναι αυτοί των τρωκτικών, οι οποίοι ανιχνεύονται κανονικά από τις υπάρχουσες εξετάσεις. Για το μέσο άνθρωπο η μυγαλή και τα ποντίκια μοιάζουν ίδια, αλλά έχουν άλλες διατροφικές συνήθειες. Απλώς όσα ζώα ζουν υπογείως εξελίσσονται με παρόμοιο τρόπο, γιατί όλα τους έχουν κοντά πόδια και κυλινδρικό σώμα, χωρίς όμως να αποτελούν το ίδιο είδος.
 
Τι γίνεται στην Αργεντινή
 
Στην Αργεντινή παρατηρείται αύξηση των κρουσμάτων. Εκεί οι ειδικοί μετρούν ανά “σεζόν” από άνοιξη σε άνοιξη. Χονδρικά, για να μην αναφέρουμε μήνες, προ τριετίας είχαν 82 κρούσματα και 13 θανάτους, προ διετίας είχαν 64 κρούσματα και 14 θανάτους. Στην τελευταία “σεζόν”(Μάιος 2025 -Μάιος 2026) τα κρούσματα έγιναν 101 και οι θάνατοι 32.
 
Με την αύξηση των κρουσμάτων αυξήθηκε (όχι αναλογικά) και η θνητότητα. Ήταν 15,8%, πήγε στο 22% και τώρα έφτασε το 32%. Η αύξηση στη θνητότητα προς το παρόν δεν αποδίδεται σε ιική μετάλλαξη και μπορεί να οφείλεται σε πολύ διαφορετικούς λόγους – κλίμα, περισσότερες βροχές, περισσότερες φυσικές καταστροφές, συνθήκες ζωής, πρόσβαση σε νοσοκομεία, καλύτερη καταγραφή αιτιών θανάτου κλπ. Πάντως όλα τα προηγούμενα χρόνια το ποσοστό θνητότητας κυμαινόταν μεταξύ 15% και 22%.
 
Ελλάδα και χανταϊός
 
Η Ελλάδα – και καμία χώρα – μάλλον δεν κινδυνεύει από τους επιβάτες που αποβιβάσθηκαν προχθές από το κρουαζιερόπλοιο, γιατί όλοι παρακολουθούνται στενά και με πολλά μέτρα ασφαλείας. Το πρόβλημα είναι κυρίως στις επαφές επιβατών και πληρώματος που αρκετοί από αυτούς αποβιβάσθηκαν σε ανύποπτο χρόνο, προτού διαγνωσθεί το νόσημα και ταξίδεψαν με αεροπλάνα και ήρθαν σε επαφή με πολλά άτομα.
 
Υπενθυμίζεται ότι ο πρώτος νοσήσας ήταν ένα 70χρονος Ολλανδός ορνιθολόγος που εκδήλωσε συμπτώματα στις 5 Απριλίου και απεβίωσε στις 11 Απριλίου. Εν συνεχεία απεβίωσαν άλλοι δύο, όμως το πρόβλημα της μεταδοτικής νόσου τέθηκε μόλις στα τέλη Απριλίου, που σημαίνει ότι επί 25 ημέρες κόσμος αποβιβαζόταν από το κρουαζιερόπλοιο ελεύθερα.
 
Ο 70χρονος συνταξιούχος Έλληνας είναι ομογενής και δεν είναι κάτοικος Ελλάδας, αλλά εδώ μεταφέρθηκε. Είναι σε καλή φυσική κατάσταση και δεν παρουσιάζει κανένα σύμπτωμα. Θα μείνει σε καραντίνα στο Αττικόν, όμως για 45 ημέρες. Θα περάσει ο άνθρωπος ενάμισι μήνα σε ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο αρνητικής πίεσης. Δεν ξέρουμε σε ποια χώρα ζει μονίμως και γιατί δεν προτίμησε να πάει εκεί όπου διαμένει…
 

Ένα και ψηλά! Δάκρυσαν τα βουνά της Κρήτης – Επέστρεψε στον γιο του Καταδρομέα Μανώλη Μπικάκη ο τιμημένος πράσινος μπερές

Σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκε την Κύριακή 10/5/2026 στον οικισμό Αμύγδαλος της Δημοτικής Κοινότητας Παρανύμφων, στον Δήμο Αρχανών Αστερουσίων, η τελετή αποκαλυπτηρίων της προτομής του ήρωα της Κύπρου Καταδρομέα της Α’ Μοίρας Καταδρομών Μανώλη Μπικάκη. 
 
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τον Δήμο Αρχανών – Αστερουσίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, ως φόρος τιμής στον άνθρωπο που με αυταπάρνηση και γενναιότητα υπερασπίστηκε τον Ελληνισμό κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Συγκινημένος, ο γιος του ήρωα Δημήτρης και τα μέλη της οικογένειας του αείμνηστου Καταδρομέα, ευχαρίστησαν όλους όσοι συνέβαλαν στη σημερινή τελετή. 
 
Συγκλονιστική ήταν η στιγμή που ένας βετεράνος Καταδρομέας που συμμετείχε στις πολεμικές επιχειρήσεις μαζί με τον Μανώλη Μπικάκη, παρέδωσε στον Δημήτρη Μπικάκη τον Πράσινο μπερέ που φορούσε ο πατέρας του στην Κύπρο, τον οποίο είχε στην κατοχή του για 52 χρόνια!
 
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση, πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια της προτομής και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων από εκπροσώπους αρχών και φορέων.
 
Ξεχώρισε η κατάθεση στεφάνου από τον Αντιπτέραρχο (Ι) Ευάγγελο Πετρουλάκη, κυβερνήτη του αεροσκάφους Noratlas «ΝΙΚΗ 15», ο οποίος μετέφερε τα βαρέα όπλα και πυρομαχικά της Α’ Μοίρας Καταδρομών στο πλαίσιο της παράτολμης επιχείρησης «ΝΙΚΗ».
 
Χαιρετισμούς απηύθυναν εκπρόσωποι της πολιτείας και της αυτοδιοίκησης, ενώ κεντρική ομιλία πραγματοποίησε ο Δρ Εμμανουήλ Γιαχνάκης, μέλος Ε.ΔΙ.Π. του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστήμιο Κρήτης.
 
Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής Νίκος Ανδρουλάκης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, βουλευτές, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και άλλων δήμων, καθως και πλήθος κόσμου.
 
Παρόντες ήταν μέλη της Λέσχης Εφέδρων Καταδρομέων Κύπρου, η οποίοι παρέδωσαν τιμητική πλακέτα στον γιό του Μανώλη Μπικάκη, καθώς επίσης και έφεδροι Καταδρομείς από το Ηράκλειο.
 
ΠΗΓΗ: defenceline.gr
 
Κάποιοι αρθρογράφοι ισχυρίζονται ότι ο Μπικάκης κατέστρεψε 2 τουρκικά άρματα αλλά σε άλλες περιγραφές υποστηρίζεται ότι κατέστρεψε περισσότερα...
Το θέμα είναι ότι ο ήρωας Μανώλης Μπικάκης κι όσοι πολέμησαν μαζί του κράτησαν ελεύθερη την Λευκωσία και έδωσαν την ζωή τους και τα νειάτα τους για τον ελληνισμό.  
 
Παραθέτω απόσπασμα από παλιότερη ανάρτησή μας με την δράση των Ελλαδικών και Κυπριακών ΛΟΚ στην Κύπρο το 1974, στο οποίο αναφέρεται και ο ήρωας Μανώλης Μπικάκης:
 
Στις 14 Αυγούστου ξεκινά η δεύτερη φάση των επιχειρήσεων (ΑΤΤΙΛΑΣ ΙΙ) ενάντια στις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών για ειρήνευση. Η Τουρκία παρόλο τις ισχυρές της δυνάμεις και την υπεροχή της σε θάλασσα και αέρα, έχοντας φάει τα μούτρα της από μια χούφτα καταδρομείς, από την ΕΛΔΥΚ και άλλη μια χούφτα εθνοφρουρούς, ξεκινά τη δεύτερη φάση των επιχειρήσεων αποβιβάζοντας ένα Σώμα Στρατού (10.000 άνδρες). Οι επιθέσεις των Τούρκων είχαν επικεντρωθεί στις περιοχές Μόρφου και Αμμόχωστο. Δυστυχώς η Εθνική Φρουρά είχε διαλυθεί. Οι λιποταξίες είχαν φτάσει σε τεράστια νούμερα. Διοικητική μέριμνα δεν υπάρχει. Κεντρική διοίκηση δεν υπάρχει. Οι μόνες μονάδες που ήταν ακόμα αξιόμαχες ήταν οι 5 μοίρες καταδρομών (Α’ ΜΚΔ – 31 ΜΚΔ – 32 ΜΚΔ – 33 ΜΚΔ και 34 ΜΚΔ), η ΕΛΔΥΚ και μια δύναμη 10 αρμάτων μάχης (23 ΕΜΑ). Δυστυχώς το μόνο που μπορούσαν οι Ελληνικές δυνάμεις να κάνουν ήταν να κρατήσουν μια αμυντική διάταξη με σκοπό να αποτρέψουν τον εχθρό να καταλάβει την Λευκωσία. 
 
Σε αυτό το διάστημα γράφτηκαν άλλες 2 σελίδες δόξας των Καταδρομών. 
 
Στις 16 Αυγούστου η Α’ ΜΚΔ είχε την τελευταία της συμπλοκή. Ο Λόχος υποστήριξης της Α ΜΚΔ (Υπολοχαγός (ΠΖ) Ντούβας Νικόλαος μετέπειτα Α /ΓΕΣ) φέροντας αντιαρματικά ήταν εγκατεστημένος στην Εθνική Οδό Λευκωσίας – Λεμεσού με σκοπό να αποκόψουν τυχόν Τουρκική προέλαση προς τη Λευκωσία. Διατάχτηκαν να κινηθούν σε άλλη τοποθεσία και κατά την διάρκεια της κίνησης και λόγω ισχυρού εχθρικού βομβαρδισμού από πυροβολικό και αεροπορία ο λόχος σταμάτησε την κίνησή του λόγω απωλειών ενώ το στοιχείο του Καταδρομέα Μπικάκη Εμμανουήλ αποκόπηκε. Οι καταδρομείς έλαβαν θέσεις μάχης και πρόσφεραν Α’ Βοήθειες στους τραυματίες τους και σε Κύπριους τραυματίες. Τότε εμφανίστηκε λόχος τουρκικού πεζικού πλαισιωμένος από ουλαμό 4 τουρκικών αρμάτων. Η μάχη ξεκίνησε. Κύπριοι πεζικάριοι και Ελλαδίτες καταδρομείς απέκρουσαν τις επιθέσεις των υπέρτερων Τούρκων. Τότε εμφανίστηκε ο Μπικάκης με το στοιχείο του. Η πρώτη βολή του Μπικάκη εξουδετέρωσε ένα εχθρικό άρμα. Οι Τούρκοι, γνωστοί για τον «ηρωισμό» τους, υποχώρησαν μπροστά σε 30 Έλληνες. Ο Μπικάκης εν συνεχεία κτύπησε και κατέστρεψε και τα υπόλοιπα 3 τουρκικά άρματα. Λίγο αργότερα κατέστρεψε σε άλλο συμβάν άλλα 2 άρματα μάχης. Έτσι σώθηκε η Λευκωσία. 
 
Ο Καταδρομέας Μπικάκης Εμμανουήλ (1954 – 1994)  

Η αχίλλειος πτέρνα των ψηφιακών κοινωνιών

Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός 
 
Σύμφωνα με μια εντελώς πρόσφατη έκθεση ενός εξειδικευμένου οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών (International Telecommunication Union), «μια ψηφιακή πανδημία είναι ένα πιθανό σενάριο».  
 
Το γεγονός ότι οι σύγχρονες κοινωνίες έχουν οργανωθεί έτσι ώστε όλα τα κρίσιμα συστήματα να εξαρτώνται από ψηφιακές υποδομές (π.χ. ηλεκτρική ενέργεια, τράπεζες, μεταφορές, υγεία, δημόσια διοίκηση, ειδοποιήσεις κινδύνου, εφοδιαστικές αλυσίδες κ.λπ.) καθιστά μια πιθανή δυσλειτουργία τους μια εφιαλτική έκβαση με σοβαρές επιπτώσεις. Αναμφίβολα οι ψηφιακές υποδομές αύξησαν κατακόρυφα την απόδοση σε πολλά πεδία αλλά ταυτόχρονα δημιούργησαν νέες - αόρατες κάποιες φορές - ευπάθειες.
 
Στις αρχές Μαΐου του 2026, η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών παρουσίασε την εμβληματική της έκθεση με τίτλο «Όταν τα ψηφιακά συστήματα αποτυγχάνουν: μια έκθεση εμπειρογνωμόνων σχετικά με τους κρυφούς κινδύνους του ψηφιακού μας κόσμου» (“When digital systems fail: an expert report on the hidden risks of our digital world”), σε συνεργασία με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών (United Nations Office For Disaster Risk Reduction) και τη Σχολή Διεθνών Υποθέσεων Sciences Po στο Παρίσι.
 
Η έκθεση υποστηρίζει ότι οι ψηφιακές διακοπές σπάνια μένουν απομονωμένες λόγω της διαλειτουργικότητας και της συνδεσιμότητας των συστημάτων. Μπορεί να ξεκινήσουν ως τοπική βλάβη και να εξαπλωθούν διατομεακά και διασυνοριακά. Έτσι, ο τελικός αριθμός των ανθρώπων που επηρεάζονται μπορεί να είναι έως και δέκα φορές μεγαλύτερος από όσους εκτέθηκαν στο πρωταρχικό γεγονός.
 
Η έκθεση προσομοιώνει τρία σενάρια που προκύπτουν από φυσικές καταστροφές και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ολοκληρωτική «κυβερνοπανδημία», κατά την οποία δεν λειτουργούν οι τηλεπικοινωνίες και το διαδίκτυο, οι πληρωμές δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν, τα νοσοκομεία χάνουν την πρόσβαση στα ιατρικά δεδομένα ασθενών και οι ειδοποιήσεις έκτακτης ανάγκης δεν φτάνουν στους αποδέκτες.
 
Eνώ οι ετήσιες ασκήσεις Cyber Polygon του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) και της Interpol διεξάγουν προσομοιώσεις κυβερνοεπιθέσεων που προκαλούν «ψηφιακή πανδημία», η έκθεση της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών εξετάζει τρία φυσικά φαινόμενα που θα μπορούσαν να καταστρέψουν την υποδομή που αποτελεί την ψηφιακή ραχοκοκαλιά της σύγχρονης κοινωνίας.
 
Τα τρία σενάρια περιλαμβάνουν μεταβολές στον διαστημικό καιρό (π.χ. ηλιακά φαινόμενα και γεωμαγνητικές καταιγίδες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν βλάβες στα ψηφιακά συστήματα και να διαταράξουν τις επικοινωνίες όπως το Carrington Event του 1859), καύσωνες και παρατεταμένες ξηρασίες που θα προκαλούσαν αδυναμία ψύξης των κέντρων δεδομένων (data centers) και υποθαλάσσια ηφαίστεια που ενδεχομένως θα προκαλούσαν βλάβες σε υποθαλάσσια καλώδια.
 
Σύμφωνα με την έκθεση, η ικανότητά μας να ανταπεξέλθουμε στην καθημερινότητά μας χωρίς την εξάρτηση από τον ψηφιακό κόσμο έχει απομειωθεί σημαντικά. Σχεδόν σε όλους τους τομείς, οι αναλογικές δεξιότητες και οι εναλλακτικές επιλογές είναι ανύπαρκτες ή δεν δοκιμάζονται πλέον. Όταν τα ψηφιακά συστήματα αποτυγχάνουν σε μεγάλη κλίμακα, οι χειροκίνητες εναλλακτικές επιλογές συχνά δεν μπορούν να επιφέρουν την επιθυμητή λύση. Ως εκ τούτου, οι συγγραφείς συνιστούν στους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς να εξασφαλίζουν πάντα αναλογικές δυνατότητες ως εναλλακτική και να δίνουν έμφαση στις αναλογικές δεξιότητες των ανθρώπων.
 
Ας πάμε να δούμε το πρώτο σενάριο που κατά την έκθεση θα μπορούσε να προκαλέσει μια «ψηφιακή πανδημία». Σύμφωνα με τους συντάκτες της, ο διαστημικός καιρός δεν είναι ενταγμένος στα εθνικά μητρώα κινδύνου καταστροφών στις περισσότερες χώρες. Οι ηλιακές καταιγίδες, τα διαστημικά σκουπίδια και άλλα εξωγήινα γεγονότα γεγονότα θα μπορούσαν να θέσουν εκτός λειτουργίας δορυφόρους, επικοινωνίες και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, οδηγώντας τις κοινωνίες σχεδόν σε πλήρη ακινητοποίηση.
 
Ιδίως ως προς το οικονομικό πεδίο που τείνει να λειτουργεί κατά κύριο ρόλο ψηφιακά, μια τυχόν βλάβη στους δορυφόρους θα προκαλέσει αδυναμία συγχρονισμού των συναλλαγών με αποτέλεσμα την απόρριψή τους και την παράλυση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
 
Ο διαστημικός καιρός θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια «ψηφιακή πανδημία» με περαιτέρω αλυσιδωτές επιπτώσεις, σύμφωνα με τα σενάρια της έκθεσης: επιβράδυνση της θαλάσσιας ναυσιπλοΐας, παύση λειτουργίας των αυτόνομων αυτοκινήτων, δυσκολίες στις αερομεταφορές, αδυναμία πρόσβασης στους ψηφιακούς ιατρικούς φακέλους των ασθενών στα νοσοκομεία, παύση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και προσφυγή στη χρήση μετρητών, επιπτώσεις στα ψηφιακά συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας στους αστικούς ιστούς, προβλήματα ενεργειακής τροφοδοσίας στα κέντρα δεδομένων κ.λπ.
 
Η έκθεση σημειώνει ότι οι εκτιμήσεις για την πιθανότητα ενός τέτοιου γεγονότος την επόμενη δεκαετία διαφέρουν πολύ, από κάτω του 2% έως περίπου το 12%, ανάλογα με το μοντέλο. Αναφέρει επίσης ότι μελέτη της κορυφαίας αγοράς ασφαλίσεων Lloyd’s of London εκτίμησε πιθανές ζημιές στη Βόρεια Αμερική μεταξύ 0,6 και 2,6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
 
Κατά το δεύτερο σενάριο του παρατεταμένου καύσωνα και ξηρασίας (π.χ. ο καύσωνας του 2003 με 70.000 επιπλέον θανάτους στη Δυτική Ευρώπη) οι συνέπειες στην ψηφιακή υποδομή είναι εξίσου δραματικές: μεγάλες καθυστερήσεις στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, αύξηση κατά 34% του χρόνου απόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στην πληγείσα περιοχή, παύση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, αδυναμία δρομολόγησης ασθενοφόρων και ανταλλαγής δεδομένων ασθενών κ.λπ.
 
Κατά το τρίτο σενάριο του υποθαλάσσιου ηφαιστείου (π.χ. έκρηξη του ηφαιστείου Hunga Tonga-Hunga Ha’apai το 2022) οι προκαλούμενες βλάβες είναι εξίσου εκτεταμένες. Σύμφωνα με την έκθεση, τα μερικές εκατοντάδες υποβρύχια καλώδια μεταφέρουν πάνω από το 99% της διεθνούς κίνησης στο διαδίκτυο. Υπάρχουν εμπορικά συμβόλαια για την επισκευή τους αλλά είναι γεωγραφικά περιορισμένη.
 
Η προσομοίωση σε αυτό το σενάριο εξελίσσεται ως εξής: αρκετά καλώδια κόβονται, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να διευθετήσουν τις πληρωμές εισαγωγών, οι λιμενικές λειτουργίες επιβραδύνονται κατά 60% καθώς το λογισμικό logistics, που εξαρτάται από υπηρεσίες cloud καθίσταται απρόσιτο, οι μονάδες υγείας που έχουν τα ιατρικά δεδομένα ασθενών σε υπηρεσίες cloud χάνουν την πρόσβαση κ.λπ.
 
Ασφαλώς, η ανθεκτικότητα των κρίσιμων ψηφιακών υποδομών και η προστασία βασικών δημόσιων λειτουργιών αφορούν την άμυνα και την εθνική ασφάλεια των κρατών και αγγίζουν τα ευαίσθητα πεδία των διεθνών σχέσεων και των γεωπολιτικών ισορροπιών. Η πολιτική προστασία των κρατών πλέον οφείλει να λαμβάνει υπόψη πέραν των κυβερνοαπειλών και τις μη σκόπιμες βλάβες υποδομών (“non-intentional disruptions of material infrastructure”) που έχουν τη δική τους δυναμική. Όταν υπολειτουργούν τα ψηφιακά συστήματα, δεν πλήττεται μόνο η οικονομία ή η καθημερινότητα των πολιτών. Πλήττεται και η κρατική ισχύς.
 
Καταλήγοντας θα λέγαμε ότι η έκθεση αποτελεί μια ανησυχητική προειδοποίηση ότι η σύγχρονη κοινωνία έχει γίνει ψηφιακά εξαρτημένη πιο γρήγορα από όσο έχει γίνει ψηφιακά ανθεκτική. Οι μεγάλες ψηφιακές κρίσεις στο μέλλον μπορεί να εκκινούνται εντελώς «αθόρυβα» (π.χ. ένα κέντρο δεδομένων που υπερθερμαίνεται, ένα υποθαλάσσιο καλώδιο που κόβεται, ένας δορυφόρος που αποσυνδέεται, ένα δίκτυο ρεύματος που παύει να λειτουργεί κ.λπ.) αλλά οι επιπτώσεις τους λόγω της συνδεσιμότητας μπορεί να μετατραπούν σε κρίσεις δημόσιας υγείας, πληρωμών, επικοινωνιών, δημόσιας τάξης, εμπιστοσύνης στους θεσμούς κ.α.
 

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.